پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
شجره‌نامه‌ی بزرگان ایران‌زمین

درخت مشاهیر ایران

از کوروش و فردوسی و ابن‌سینا تا تختی و مریم میرزاخانی، از جمشید و رستم تا آرش و سیمرغ؛ بزرگان تاریخ، شاهنامه و اسطوره‌های ایران بر شاخه‌های یک درخت، در باغی ایرانی که هر سروش یادگار یک دودمان است.

۳۶۶ شخصیت ۹ شاخه ۲۱ دودمان

مرورگر شما نمای سه‌بعدی را پشتیبانی نمی‌کند؛ فهرست کامل شخصیت‌ها را پایین همین صفحه ببینید.

درخت را با موس بچرخانید؛ روی میوه‌ها برای زندگی‌نامه و روی سروهای گرداگرد باغ برای شجره‌نامه‌ی هر دودمان کلیک کنید.درخت را با انگشت بچرخانید و روی میوه‌ها، شاخه‌ها و سروها بزنید.

نُه شاخه، یک ریشه

شاخه‌های درخت

هر شاخه گروهی از بزرگان ایران است؛ روی هر کدام بزنید تا همه‌ی چهره‌هایش را ببینید.

چهره‌ی امروز غلامرضا تختی جهان‌پهلوان

غلامرضا تختی، قهرمان المپیک و جهان در کشتی آزاد، با فروتنی و یاری به مردم لقب «جهان‌پهلوان» گرفت؛ قهرمانی که منش پهلوانی زورخانه را به میدان‌های جهانی برد.

خواندن زندگی‌نامه ←
شجره‌نامه‌ی شاهان شاهان ایران به ترتیب تاریخ

۲۱ دودمان و ۱۸۲ فرمانروا، از مادها تا پهلوی؛ با سال‌های پادشاهی، شرح هر شاه و نمودار شجره‌نامه‌ی هر خاندان.

مادهاهخامنشیاناسکندر و سلوکیاناشکانیانساسانیانطاهریان… دیدن شجره‌نامه‌ها ←
✦ چشمه‌ی نور؛ از آدم تا امام مهدیسفری سه‌بعدی با اسکرول: از چشمه‌ی پیامبران تا رود رسالت، کوثر، اقیانوس امام علی و دریاهای امامان؛ با شجره‌نامه از آدم و حواآغاز سفر ←
سروهای باغ

از ماد تا پهلوی

گرداگرد درخت، هر سرو یادگار یک دودمان است. گاه‌شمار دودمان‌های ایران:

۵۰ شخصیت

پادشاهان و بنیان‌گذاران

شاهان و بنیان‌گذاران دودمان‌ها، از ماد و هخامنشی تا قاجار و پهلوی.

کوروش بزرگبنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشیهخامنشیان · حدود ۶۰۰ پیش از میلاد – ۵۳۰ پیش از میلادهووخشترهپادشاه ماد و برانداز آشورمادها · درگذشت حدود ۵۸۵ پیش از میلادآستیاگآخرین پادشاه مادمادها · درگذشت پس از ۵۵۰ پیش از میلادداریوش بزرگسازمان‌دهنده‌ی شاهنشاهی هخامنشیهخامنشیان · حدود ۵۵۰ پیش از میلاد – ۴۸۶ پیش از میلادکمبوجیه‌ی دومشاهنشاه هخامنشی و گشاینده‌ی مصرهخامنشیان · درگذشت ۵۲۲ پیش از میلادخشایارشاشاهنشاه هخامنشی و سازنده‌ی تخت جمشیدهخامنشیان · حدود ۵۱۸ پیش از میلاد – ۴۶۵ پیش از میلاداردشیر دومشاهنشاه هخامنشی با طولانی‌ترین پادشاهی خاندانهخامنشیان · حدود ۴۵۳ پیش از میلاد – ۳۵۸ پیش از میلادداریوش سومآخرین شاهنشاه هخامنشیهخامنشیان · حدود ۳۸۰ پیش از میلاد – ۳۳۰ پیش از میلادمهرداد یکم اشکانیبنیان‌گذار شاهنشاهی اشکانیاشکانیان · درگذشت حدود ۱۳۲ پیش از میلادمهرداد دوم اشکانیمهرداد بزرگ، نخستین «شاه شاهان» اشکانیاشکانیان · درگذشت حدود ۹۱ پیش از میلادشاپور یکمشاهنشاه ساسانی و پیروز بر سه امپراتور رومساسانیان · حدود ۲۱۵ میلادی – حدود ۲۷۰ میلادیاردوان چهارمآخرین شاهنشاه بزرگ اشکانیاشکانیان · درگذشت ۲۲۴ میلادیاردشیر بابکانبنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانیساسانیان · سده‌ی دوم میلادی – حدود ۲۴۲ میلادیشاپور دومشاهنشاه ساسانی با هفتاد سال پادشاهیساسانیان · ۳۰۹ میلادی – ۳۷۹ میلادیبهرام گورشاهنشاه ساسانی، شکارگر و قهرمان داستان‌هاساسانیان · حدود ۴۰۰ میلادی – ۴۳۸ میلادیقباد یکمشاهنشاه ساسانی در روزگار مزدکساسانیان · حدود ۴۷۳ میلادی – ۵۳۱ میلادیخسرو انوشیروانشاهنشاه ساسانی، نامور به دادگریساسانیان · حدود ۵۰۱ میلادی – ۵۷۹ میلادیخسرو پرویزشاهنشاه ساسانی و قهرمان داستان خسرو و شیرینساسانیان · حدود ۵۷۰ میلادی – ۶۲۸ میلادیپوراندختشهبانوی ساسانیساسانیان · درگذشت ۶۳۱ میلادییعقوب لیث صفاریبنیان‌گذار صفاریانسده‌ی سوم هجری · حدود ۸۴۰ میلادی – ۸۷۹ میلادی (۲۶۵ ق)اسماعیل سامانیامیر سامانی و پشتیبان زبان فارسیسامانیان · ۲۳۴ قمری (۸۴۹ میلادی) – ۲۹۵ قمری (۹۰۷ میلادی)عمرو لیث صفاریامیر صفاری و جانشین یعقوبصفاریان · درگذشت ۲۸۹ قمری (۹۰۲ میلادی)عضدالدوله دیلمیبزرگ‌ترین فرمانروای آل بویهآل بویه · ۳۲۴ قمری (۹۳۶ میلادی) – ۳۷۲ قمری (۹۸۳ میلادی)سلطان محمود غزنویسلطان غزنوی و جهان‌گشای هندغزنویان · ۳۶۰ قمری (۹۷۱ میلادی) – ۴۲۱ قمری (۱۰۳۰ میلادی)طغرل سلجوقیبنیان‌گذار شاهنشاهی سلجوقیسلجوقیان · حدود ۳۸۵ قمری (۹۹۵ میلادی) – ۴۵۵ قمری (۱۰۶۳ میلادی)قابوس بن وشمگیرامیر زیاری، ادیب و سازنده‌ی گنبد قابوسزیاریان · درگذشت ۴۰۳ قمری (۱۰۱۲ میلادی)آلپ ارسلانسلطان سلجوقی و پیروز ملازگردسلجوقیان · حدود ۴۲۰ قمری (۱۰۲۹ میلادی) – ۴۶۵ قمری (۱۰۷۲ میلادی)ملکشاه سلجوقیسلطان سلجوقی در اوج شکوهسلجوقیان · ۴۴۷ قمری (۱۰۵۵ میلادی) – ۴۸۵ قمری (۱۰۹۲ میلادی)سلطان سنجرآخرین سلطان بزرگ سلجوقیسلجوقیان · ۴۷۹ قمری (۱۰۸۶ میلادی) – ۵۵۲ قمری (۱۱۵۷ میلادی)هلاکوخانبنیان‌گذار ایلخانانایلخانان · حدود ۶۱۵ قمری (۱۲۱۸ میلادی) – ۶۶۳ قمری (۱۲۶۵ میلادی)غازان‌خانایلخان مسلمان و اصلاح‌گرایلخانان · ۶۷۰ قمری (۱۲۷۱ میلادی) – ۷۰۳ قمری (۱۳۰۴ میلادی)الجایتوایلخان سازنده‌ی سلطانیهایلخانان · ۶۸۰ قمری (۱۲۸۲ میلادی) – ۷۱۶ قمری (۱۳۱۶ میلادی)تیمور گورکانیجهان‌گشای ترک-مغول و بنیان‌گذار تیموریانتیموریان · ۷۳۶ قمری (۱۳۳۶ میلادی) – ۸۰۷ قمری (۱۴۰۵ میلادی)شاهرخ تیموریپادشاه تیموری و پایه‌گذار شکوه هراتتیموریان · ۷۷۹ قمری (۱۳۷۷ میلادی) – ۸۵۰ قمری (۱۴۴۷ میلادی)الغ‌بیگپادشاه ستاره‌شناس سمرقندتیموریان · ۷۹۶ قمری (۱۳۹۴ میلادی) – ۸۵۳ قمری (۱۴۴۹ میلادی)اوزون حسنفرمانروای آق‌قویونلوآق‌قویونلو · حدود ۸۲۷ قمری (۱۴۲۳ میلادی) – ۸۸۲ قمری (۱۴۷۸ میلادی)شاه اسماعیل یکمبنیان‌گذار دودمان صفویصفویان · ۸۹۲ قمری (۱۴۸۷ میلادی) – ۹۳۰ قمری (۱۵۲۴ میلادی)شاه تهماسب یکمپادشاه صفوی با ۵۲ سال پادشاهیصفویان · ۹۱۹ قمری (۱۵۱۴ میلادی) – ۹۸۴ قمری (۱۵۷۶ میلادی)شاه عباس بزرگپادشاه صفوی و سازنده‌ی اصفهانصفویان · ۹۷۸ قمری (۱۵۷۱ میلادی) – ۱۰۳۸ قمری (۱۶۲۹ میلادی)نادرشاه افشارپادشاه افشار و جهان‌گشای ایرانیافشاریان · ۱۱۰۰ قمری (۱۶۸۸ میلادی) – ۱۱۶۰ قمری (۱۷۴۷ میلادی)کریم‌خان زندوکیل‌الرعایا، فرمانروای زندزندیان · حدود ۱۱۱۸ قمری (۱۷۰۵ میلادی) – ۱۱۹۳ قمری (۱۷۷۹ میلادی)آقامحمدخان قاجاربنیان‌گذار دودمان قاجارقاجار · ۱۱۲۱ خورشیدی (۱۷۴۲ میلادی) – ۱۱۷۶ خورشیدی (۱۷۹۷ میلادی)لطفعلی‌خان زندآخرین پادشاه زندزندیان · ۱۱۴۸ خورشیدی (۱۷۶۹ میلادی) – ۱۱۷۳ خورشیدی (۱۷۹۴ میلادی)فتحعلی‌شاه قاجارپادشاه قاجار در روزگار جنگ‌های ایران و روسقاجار · ۱۱۵۰ خورشیدی (۱۷۷۲ میلادی) – ۱۲۱۳ خورشیدی (۱۸۳۴ میلادی)دیوانناصرالدین‌شاه قاجارپادشاه قاجار با نزدیک به پنجاه سال پادشاهیقاجار · ۱۲۱۰ خورشیدی (۱۸۳۱ میلادی) – ۱۲۷۵ خورشیدی (۱۸۹۶ میلادی)مظفرالدین‌شاه قاجارپادشاه امضاکننده‌ی فرمان مشروطهقاجار · ۱۲۳۱ خورشیدی (۱۸۵۳ میلادی) – ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۹۰۷ میلادی)محمدعلی‌شاه قاجارپادشاهی که مجلس را به توپ بستقاجار · ۱۲۵۱ خورشیدی (۱۸۷۲ میلادی) – ۱۳۰۳ خورشیدی (۱۹۲۵ میلادی)رضاشاه پهلویبنیان‌گذار دودمان پهلویپهلوی · ۱۲۵۶ خورشیدی (۱۸۷۸ میلادی) – ۱۳۲۳ خورشیدی (۱۹۴۴ میلادی)احمدشاه قاجارآخرین پادشاه قاجارقاجار · ۱۲۷۶ خورشیدی (۱۸۹۸ میلادی) – ۱۳۰۸ خورشیدی (۱۹۳۰ میلادی)محمدرضا شاه پهلویآخرین پادشاه ایرانپهلوی · ۱۲۹۸ خورشیدی (۱۹۱۹ میلادی) – ۱۳۵۹ خورشیدی (۱۹۸۰ میلادی)
۲۴ شخصیت

پهلوانان و سرداران

پهلوانان، سرداران و قهرمانان؛ از سپیتمان و سورنا تا تختی و حجازی.

آریوبرزنسردار پارس در برابر اسکندرهخامنشیان · سده‌ی چهارم پیش از میلاد – ۳۳۰ پیش از میلادسپیتمانسردار سغدی و سخت‌ترین هم‌آورد اسکندرپایان هخامنشیان · درگذشت ۳۲۸ پیش از میلادسورناسردار اشکانی، پیروز نبرد حراناشکانیان · حدود ۸۴ پیش از میلاد – حدود ۵۲ پیش از میلادغلامرضا تختیجهان‌پهلوانمعاصر · ۵ شهریور ۱۳۰۹ (۱۹۳۰ م) – ۱۷ دی ۱۳۴۶ (۱۹۶۸ م)شهربرازسپهبد ساسانی، گشاینده‌ی اورشلیم و مصرساسانیان · درگذشت ۶۳۰ میلادیپیروزانسپهسالار ایران در نبرد نهاوندپایان ساسانیان · درگذشت ۲۱ قمری (۶۴۲ میلادی)هرمزانسردار ساسانی و پایدار شوشترپایان ساسانیان · درگذشت حدود ۲۳ قمری (۶۴۴ میلادی)ابومسلم خراسانیسردار خراسانی و برانداز امویانسده‌ی دوم قمری · حدود ۱۰۰ قمری (۷۱۸ میلادی) – ۱۳۷ قمری (۷۵۵ میلادی)پوریای ولیپهلوان و عارف، پیر زورخانه‌هاسده‌ی هفتم و هشتم هجری · سده‌ی هفتم هجری – حدود ۷۲۲ ق (۱۳۲۲ م)سنبادسردار نیشابوری که به خون‌خواهی ابومسلم برخاستسده‌ی دوم قمری · درگذشت ۱۳۸ قمری (۷۵۵ میلادی)استادسیسرهبر جنبش بادغیس و سیستانسده‌ی دوم قمری · درگذشت حدود ۱۵۱ قمری (۷۶۸ میلادی)المقنعرهبر سپیدجامگان و سازنده‌ی ماه نخشبسده‌ی دوم قمری · درگذشت حدود ۱۶۳ قمری (۷۷۹ میلادی)بابک خرمدینرهبر خیزش خرمدینانسده‌ی سوم هجری · حدود ۷۹۵ میلادی – ۸۳۸ میلادی (۲۲۳ ق)مازیاراسپهبد طبرستان و شورشگر بر عباسیانسده‌ی سوم قمری · درگذشت ۲۲۵ قمری (۸۴۰ میلادی)افشینشاهزاده‌ی اسروشنه و سردار معتصمسده‌ی سوم قمری · درگذشت ۲۲۶ قمری (۸۴۱ میلادی)جلال‌الدین خوارزمشاهسلطان خوارزمشاهی و پایدار در برابر مغولانخوارزمشاهیان · حدود ۵۹۸ قمری (۱۲۰۲ میلادی) – ۶۲۸ قمری (۱۲۳۱ میلادی)یپرم‌خانسردار ارمنی مشروطه و فاتح تهرانقاجار · ۱۲۴۶ خورشیدی (۱۸۶۸ میلادی) – ۱۲۹۱ خورشیدی (۱۹۱۲ میلادی)بی‌بی مریم بختیاریسردار مریم، بانوی مبارز مشروطهقاجار · ۱۲۵۳ خورشیدی (۱۸۷۴ میلادی) – ۱۳۱۶ خورشیدی (۱۹۳۷ میلادی)رئیسعلی دلواریرهبر مبارزان تنگستان در برابر انگلیسقاجار · ۱۲۶۱ خورشیدی (۱۸۸۲ میلادی) – ۱۲۹۴ خورشیدی (۱۹۱۵ میلادی)کلنل محمدتقی‌خان پسیانافسر میهن‌دوست ژاندارمری و رهبر قیام خراسانقاجار · ۱۲۷۰ خورشیدی (۱۸۹۲ میلادی) – ۱۳۰۰ خورشیدی (۱۹۲۱ میلادی)جعفر سلماسینخستین مدال‌آور المپیک ایرانمعاصر · ۱۲۹۷ خورشیدی (۱۹۱۸ میلادی) – نامعلوممحمود نامجوقهرمان جهان وزنه‌برداری و پدر وزنه‌برداری ایرانمعاصر · ۱۲۹۷ خورشیدی (۱۹۱۸ میلادی) – ۱۳۶۸ خورشیدی (۱۹۸۹ میلادی)محمدعلی فردینکشتی‌گیر مدال‌آور جهان و ستاره‌ی سینمامعاصر · ۱۳۰۹ خورشیدی (۱۹۳۰ میلادی) – ۱۳۷۹ خورشیدی (۲۰۰۰ میلادی)ناصر حجازیدروازه‌بان افسانه‌ای فوتبال ایرانمعاصر · ۱۳۲۸ خورشیدی (۱۹۴۹ میلادی) – ۱۳۹۰ خورشیدی (۲۰۱۱ میلادی)
۱۷ شخصیت

اندیشمندان و عارفان

پیامبران، فیلسوفان و عارفان؛ از زرتشت تا ملاصدرا.

زرتشتپیامبر ایران باستان و سراینده‌ی گاهانایران باستان · درگذشت نامعلوممانیبنیان‌گذار آیین مانوی و نگارگرساسانیان · ۲۱۶ میلادی – حدود ۲۷۴ تا ۲۷۷ میلادیمزدکرهبر جنبش برابری‌خواه دوره‌ی ساسانیساسانیان · درگذشت حدود ۵۲۸ میلادیبایزید بسطامیعارف نامدار سده‌ی سومسده‌ی سوم قمری · حدود ۱۸۸ قمری (۸۰۴ میلادی) – ۲۳۴ یا ۲۶۱ قمریحلاجعارفی که بر سر «انا الحق» جان دادسده‌ی سوم و چهارم قمری · حدود ۲۴۴ قمری (۸۵۸ میلادی) – ۳۰۹ قمری (۹۲۲ میلادی)فارابیمعلم ثانی، فیلسوف و موسیقی‌دانسده‌ی چهارم قمری · حدود ۲۶۰ قمری (۸۷۲ میلادی) – ۳۳۹ قمری (۹۵۰ میلادی)ابوسعید ابوالخیرعارف خراسانی و پیر میهنهسده‌ی پنجم قمری · ۳۵۷ قمری (۹۶۷ میلادی) – ۴۴۰ قمری (۱۰۴۹ میلادی)دیوانامام محمد غزالیحجة‌الاسلام، فقیه و عارفسده‌ی پنجم قمری · ۴۵۰ قمری (۱۰۵۸ میلادی) – ۵۰۵ قمری (۱۱۱۱ میلادی)دیوانهجویرینویسنده‌ی کشف المحجوب، کهن‌ترین کتاب فارسی تصوفغزنویان · درگذشت حدود ۴۶۵ قمریدیوانرشیدالدین میبدینویسنده‌ی تفسیر کشف الاسرارسلجوقیان · درگذشت نامعلوم (پس از ۵۲۰ قمری)دیوانشیخ اشراق سهروردیبنیان‌گذار حکمت اشراقسده‌ی ششم قمری · ۵۴۹ قمری (۱۱۵۴ میلادی) – ۵۸۷ قمری (۱۱۹۱ میلادی)باباافضل کاشانیفیلسوف و رباعی‌سرای کاشانیسده‌ی هفتم قمری · درگذشت حدود ۶۱۰ قمریدیوانشیخ محمود شبستریسراینده‌ی گلشن رازایلخانان · حدود ۶۸۷ قمری – حدود ۷۲۰ قمری (۱۳۲۰ میلادی)دیوانشاه نعمت‌الله ولیعارف و بنیان‌گذار طریقه‌ی نعمت‌اللهیتیموریان · ۷۳۱ قمری (۱۳۳۰ میلادی) – ۸۳۴ قمری (۱۴۳۱ میلادی)دیوانشیخ بهاییدانشمند، فقیه، معمار و شاعر دوره‌ی صفویصفویان · ۹۵۳ قمری (۱۵۴۷ میلادی) – ۱۰۳۰ قمری (۱۶۲۱ میلادی)دیوانمیردامادفیلسوف بزرگ مکتب اصفهانصفویان · حدود ۹۶۹ قمری (۱۵۶۱ میلادی) – ۱۰۴۰ قمری (۱۶۳۱ میلادی)ملاصدراصدرالمتألهین، بنیان‌گذار حکمت متعالیهصفویان · حدود ۹۷۹ قمری (۱۵۷۲ میلادی) – ۱۰۵۰ قمری (۱۶۴۰ میلادی)
۱۸ شخصیت

دانشمندان

ریاضی‌دانان، پزشکان و ستاره‌شناسان؛ از خوارزمی تا مریم میرزاخانی.

مریم میرزاخانینخستین زن برنده‌ی مدال فیلدزمعاصر · ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ (۱۹۷۷ م) – ۲۳ تیر ۱۳۹۶ (۲۰۱۷ م)محمد زکریای رازیپزشک و شیمی‌دانسده‌ی سوم و چهارم هجری · حدود ۲۵۱ ق (۸۶۵ م) – حدود ۳۱۳ ق (۹۲۵ م)ابوریحان بیرونیدانشمند جامع، ستاره‌شناس و مردم‌شناسسده‌ی چهارم و پنجم هجری · ۳۶۲ ق (۹۷۳ م) – پس از ۴۴۲ ق (حدود ۱۰۵۰ م)ابن‌سیناشیخ‌الرئیس، پزشک و فیلسوفسده‌ی چهارم و پنجم هجری · ۳۷۰ ق (۹۸۰ م) – ۴۲۸ ق (۱۰۳۷ م)خواجه نصیرالدین طوسیریاضی‌دان، ستاره‌شناس و بنیان‌گذار رصدخانه‌ی مراغهسده‌ی هفتم هجری · ۵۹۷ ق (۱۲۰۱ م) – ۶۷۲ ق (۱۲۷۴ م)دیوانسیبویهبزرگ‌ترین دستورنویس زبان عربیسده‌ی دوم قمری · حدود ۱۴۰ قمری (۷۶۰ میلادی) – حدود ۱۸۰ قمری (۷۹۶ میلادی)خوارزمیپدر جبرسده‌ی دوم و سوم هجری · حدود ۷۸۰ میلادی – حدود ۸۵۰ میلادیعبدالرحمن صوفیستاره‌شناس و نگارنده‌ی صور الکواکبآل بویه · ۲۹۱ قمری (۹۰۳ میلادی) – ۳۷۶ قمری (۹۸۶ میلادی)ابوالوفای بوزجانیریاضی‌دان و ستاره‌شناس، پیشگام مثلثاتآل بویه · ۳۲۸ قمری (۹۴۰ میلادی) – ۳۸۸ قمری (۹۹۸ میلادی)کرجیریاضی‌دان و مهندس آبآل بویه · حدود ۳۵۳ قمری (۹۵۳ میلادی) – حدود ۴۲۰ قمری (۱۰۲۹ میلادی)اخوینی بخاریپزشک و نویسنده‌ی کهن‌ترین کتاب پزشکی فارسیسامانیان · درگذشت حدود ۳۷۳ قمری (۹۸۳ میلادی)سید اسماعیل جرجانیپزشک و نویسنده‌ی ذخیره‌ی خوارزمشاهیخوارزمشاهیان · حدود ۴۳۴ قمری (۱۰۴۲ میلادی) – ۵۳۱ قمری (۱۱۳۶ میلادی)قطب‌الدین شیرازیدانشمند، ستاره‌شناس و فیلسوفایلخانان · ۶۳۴ قمری (۱۲۳۶ میلادی) – ۷۱۰ قمری (۱۳۱۱ میلادی)غیاث‌الدین جمشید کاشانیریاضی‌دان و ستاره‌شناس رصدخانه‌ی سمرقندتیموریان · حدود ۷۹۰ قمری (۱۳۸۰ میلادی) – ۸۳۲ قمری (۱۴۲۹ میلادی)محمود حسابیپدر فیزیک نوین ایرانمعاصر · ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۹۰۲ میلادی) – ۱۳۷۱ خورشیدی (۱۹۹۲ میلادی)محمد قریبپدر طب کودکان ایرانمعاصر · ۱۲۸۸ خورشیدی (۱۹۰۹ میلادی) – ۱۳۵۴ خورشیدی (۱۹۷۵ میلادی)لطفی‌زادهریاضی‌دان و پدید آورنده‌ی منطق فازیمعاصر · ۱۲۹۹ خورشیدی (۱۹۲۱ میلادی) – ۱۳۹۶ خورشیدی (۲۰۱۷ میلادی)علی جوانفیزیک‌دان و سازنده‌ی نخستین لیزر گازیمعاصر · ۱۳۰۵ خورشیدی (۱۹۲۶ میلادی) – ۱۳۹۵ خورشیدی (۲۰۱۶ میلادی)
۶۷ شخصیت

شاعران و نویسندگان

شاعران و نویسندگان؛ از رودکی و فردوسی تا نیما و فروغ.

پروین اعتصامیشاعر مناظره‌هامعاصر · ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ (۱۹۰۷ م) – ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ (۱۹۴۱ م)دیوانفردوسیسراینده‌ی شاهنامهسده‌ی چهارم و پنجم هجری · ۳۲۹ ق (۹۴۰ م) – حدود ۴۱۶ ق (حدود ۱۰۲۵ م)دیوانخیامریاضی‌دان، ستاره‌شناس و شاعرسده‌ی پنجم و ششم هجری · حدود ۴۳۹ ق (۱۰۴۸ م) – حدود ۵۱۷ ق (۱۱۳۱ م)دیوانمولویمولانا جلال‌الدین محمد بلخیسده‌ی هفتم هجری · ۶۰۴ ق (۱۲۰۷ م) – ۶۷۲ ق (۱۲۷۳ م)دیوانسعدیاستاد سخنسده‌ی هفتم هجری · حدود ۶۰۶ ق – حدود ۶۹۰ قدیوانحافظلسان‌الغیبسده‌ی هشتم هجری · حدود ۷۲۶ ق – ۷۹۲ ق (۱۳۹۰ م)دیوانرودکیپدر شعر فارسیسامانیان · حدود ۲۴۴ قمری (۸۵۸ میلادی) – ۳۲۹ قمری (۹۴۱ میلادی)دیوانابوعلی بلعمیوزیر سامانی و نویسنده‌ی تاریخ بلعمیسامانیان · درگذشت حدود ۳۶۳ قمری (۹۷۴ میلادی)دیواندقیقی توسیسراینده‌ی هزار بیت گشتاسپ‌نامهسامانیان · درگذشت حدود ۳۶۸ قمری (۹۷۸ میلادی)دیوانابوالفضل بیهقیتاریخ‌نگار و نویسنده‌ی تاریخ بیهقیغزنویان · ۳۸۵ قمری (۹۹۵ میلادی) – ۴۷۰ قمری (۱۰۷۷ میلادی)دیوانناصرخسروشاعر، جهانگرد و حکیم قبادیانیسلجوقیان · ۳۹۴ قمری (۱۰۰۴ میلادی) – حدود ۴۸۱ قمری (۱۰۸۸ میلادی)دیوانقطران تبریزیبزرگ‌ترین شاعر آذربایجان در سده‌ی پنجمسده‌ی پنجم قمری · حدود ۴۰۰ قمری – پس از ۴۶۵ قمریدیوانفرخی سیستانیشاعر روان‌گوی دربار غزنویغزنویان · درگذشت ۴۲۹ قمری (۱۰۳۸ میلادی)دیوانعنصری بلخیملک‌الشعرای دربار سلطان محمودغزنویان · درگذشت ۴۳۱ قمری (۱۰۴۰ میلادی)دیوانمنوچهری دامغانیشاعر طبیعت و پدید آورنده‌ی مسمطغزنویان · درگذشت ۴۳۲ قمری (۱۰۴۱ میلادی)دیوانمسعود سعد سلمانشاعر حبسیه‌هاغزنویان · حدود ۴۳۸ قمری (۱۰۴۶ میلادی) – حدود ۵۱۵ قمری (۱۱۲۱ میلادی)دیوانامیر معزیملک‌الشعرای ملکشاه و سنجرسلجوقیان · حدود ۴۴۰ قمری – حدود ۵۱۸ قمری (۱۱۲۵ میلادی)دیواناسدی توسیسراینده‌ی گرشاسپ‌نامه و نویسنده‌ی لغت فرسسلجوقیان · درگذشت ۴۶۵ قمری (۱۰۷۳ میلادی)دیوانازرقی هرویشاعر توصیف‌گر سده‌ی پنجمسلجوقیان · درگذشت حدود ۴۶۵ قمریدیوانسنایی غزنویحکیم غزنه، آغازگر شعر عرفانیغزنویان · حدود ۴۷۳ قمری (۱۰۸۰ میلادی) – حدود ۵۲۵ قمری (۱۱۳۱ میلادی)دیوانرشیدالدین وطواطدبیر و ادیب دربار خوارزمشاهیانخوارزمشاهیان · حدود ۴۸۰ قمری – ۵۷۳ قمری (۱۱۷۷ میلادی)دیوانخاقانی شروانیسراینده‌ی ایوان مدائنسلجوقیان · ۵۲۰ قمری (۱۱۲۶ میلادی) – ۵۹۵ قمری (۱۱۹۹ میلادی)دیواننظامی گنجویاستاد داستان‌سرایی شعر فارسیسلجوقیان · حدود ۵۳۵ قمری (۱۱۴۱ میلادی) – حدود ۶۰۷ قمری (۱۲۰۹ میلادی)دیوانعطار نیشابوریسراینده‌ی منطق‌الطیرسده‌ی ششم و هفتم قمری · حدود ۵۴۰ قمری (۱۱۴۵ میلادی) – حدود ۶۱۸ قمری (۱۲۲۱ میلادی)دیوانسوزنی سمرقندیطنزپرداز و هجوگوی سده‌ی ششمسلجوقیان · درگذشت ۵۶۲ قمری (۱۱۶۷ میلادی)دیوانکمال‌الدین اسماعیل اصفهانیخلاق المعانیخوارزمشاهیان · حدود ۵۶۸ قمری – ۶۳۵ قمری (۱۲۳۷ میلادی)دیوانانوری ابیوردیپیامبر چکامه‌ی فارسیسلجوقیان · درگذشت حدود ۵۸۳ قمری (۱۱۸۷ میلادی)دیوانجمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانیشاعر زرگر اصفهانسلجوقیان · درگذشت ۵۸۸ قمری (۱۱۹۲ میلادی)دیوانظهیر فاریابیچکامه‌سرای سده‌ی ششمسلجوقیان · درگذشت ۵۹۸ قمری (۱۲۰۱ میلادی)دیوانفخرالدین عراقیشاعر عارف و سراینده‌ی لمعاتایلخانان · ۶۱۰ قمری (۱۲۱۳ میلادی) – ۶۸۸ قمری (۱۲۸۹ میلادی)دیوانسلطان ولدپسر مولوی و بنیان‌گذار طریقه‌ی مولویهایلخانان · ۶۲۳ قمری (۱۲۲۶ میلادی) – ۷۱۲ قمری (۱۳۱۲ میلادی)دیواناوحدی مراغه‌ایسراینده‌ی جام جمایلخانان · حدود ۶۷۳ قمری – ۷۳۸ قمری (۱۳۳۸ میلادی)دیوانابن یمین فریومدیاستاد قطعهسربداران · ۶۸۵ قمری (۱۲۸۶ میلادی) – ۷۶۹ قمری (۱۳۶۸ میلادی)دیوانخواجوی کرمانینخل‌بند شعراایلخانان · ۶۸۹ قمری (۱۲۹۰ میلادی) – حدود ۷۵۳ قمری (۱۳۵۲ میلادی)دیوانسلمان ساوجیملک‌الشعرای جلایریانجلایریان · حدود ۷۰۹ قمری – ۷۷۸ قمری (۱۳۷۶ میلادی)دیوانسیف فرغانیشاعر آزاده‌ی روزگار مغولایلخانان · درگذشت حدود ۷۴۹ قمریدیوانعبید زاکانیطنزپرداز بزرگ ادب فارسیایلخانان و آل اینجو · درگذشت حدود ۷۷۲ قمری (۱۳۷۱ میلادی)دیوانجامیخاتم‌الشعرا، شاعر و عارف هراتتیموریان · ۸۱۷ قمری (۱۴۱۴ میلادی) – ۸۹۸ قمری (۱۴۹۲ میلادی)دیوانمحتشم کاشانیسراینده‌ی دوازده‌بند عاشوراصفویان · حدود ۹۰۵ قمری – ۹۹۶ قمری (۱۵۸۸ میلادی)دیوانهلالی جغتاییغزل‌سرای هرات و سراینده‌ی شاه و درویشتیموریان · درگذشت ۹۳۶ قمری (۱۵۲۹ میلادی)دیوانوحشی بافقیسراینده‌ی فرهاد و شیرین و ترکیب‌بندهای عاشقانهصفویان · حدود ۹۳۹ قمری – ۹۹۱ قمری (۱۵۸۳ میلادی)دیوانعرفی شیرازیشاعر پرآوازه‌ی سبک هندیصفویان · حدود ۹۶۳ قمری – ۹۹۹ قمری (۱۵۹۱ میلادی)دیوانکلیم کاشانیملک‌الشعرای شاه‌جهانصفویان · حدود ۹۹۰ قمری – ۱۰۶۱ قمری (۱۶۵۱ میلادی)دیوانصائب تبریزیبزرگ‌ترین شاعر سبک هندیصفویان · حدود ۱۰۰۰ قمری (۱۵۹۲ میلادی) – ۱۰۸۷ قمری (۱۶۷۶ میلادی)دیوانحزین لاهیجیشاعر و دانشمند آواره در هندصفویان · ۱۱۰۳ قمری (۱۶۹۲ میلادی) – ۱۱۸۰ قمری (۱۷۶۶ میلادی)دیواننشاط اصفهانیمنشی‌الممالک و نویسنده‌ی گنجینهقاجار · ۱۱۷۵ قمری – ۱۲۴۴ قمری (۱۸۲۹ میلادی)دیوانیغمای جندقیطنزپرداز صریح‌زبان قاجارقاجار · ۱۱۹۶ قمری (۱۷۸۲ میلادی) – ۱۲۷۶ قمری (۱۸۵۹ میلادی)دیوانهاتف اصفهانیسراینده‌ی ترجیع‌بند وحدتزندیان · درگذشت ۱۱۹۸ قمری (۱۷۸۴ میلادی)دیوانفروغی بسطامیغزل‌سرای عاشق دوره‌ی قاجارقاجار · ۱۲۱۳ قمری (۱۷۹۸ میلادی) – ۱۲۷۴ قمری (۱۸۵۷ میلادی)دیوانقاآنی شیرازیچکامه‌سرای آهنگین قاجارقاجار · ۱۲۲۳ قمری (۱۸۰۸ میلادی) – ۱۲۷۰ قمری (۱۸۵۴ میلادی)دیوانایرج میرزاشاعر ساده‌گوی دوره‌ی مشروطهقاجار · ۱۲۵۲ خورشیدی (۱۸۷۴ میلادی) – ۱۳۰۴ خورشیدی (۱۹۲۶ میلادی)دیوانملک‌الشعرای بهارشاعر، ادیب و سیاستمدار مشروطهقاجار و پهلوی · ۱۲۶۵ خورشیدی (۱۸۸۶ میلادی) – ۱۳۳۰ خورشیدی (۱۹۵۱ میلادی)دیوانمحمدعلی جمال‌زادهپدر داستان کوتاه فارسیمعاصر · ۱۲۷۰ خورشیدی (۱۸۹۲ میلادی) – ۱۳۷۶ خورشیدی (۱۹۹۷ میلادی)نیما یوشیجپدر شعر نو فارسیمعاصر · ۱۲۷۶ خورشیدی (۱۸۹۷ میلادی) – ۱۳۳۸ خورشیدی (۱۹۶۰ میلادی)صادق هدایتنویسنده‌ی بوف کورمعاصر · ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۹۰۳ میلادی) – ۱۳۳۰ خورشیدی (۱۹۵۱ میلادی)شهریارشاعر غزل و سراینده‌ی حیدربابایه سلاممعاصر · ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۹۰۶ میلادی) – ۱۳۶۷ خورشیدی (۱۹۸۸ میلادی)رهی معیریغزل‌سرا و ترانه‌سرای گلهامعاصر · ۱۲۸۸ خورشیدی (۱۹۰۹ میلادی) – ۱۳۴۷ خورشیدی (۱۹۶۸ میلادی)دیوانسیمین دانشورنویسنده‌ی سووشونمعاصر · ۱۳۰۰ خورشیدی (۱۹۲۱ میلادی) – ۱۳۹۰ خورشیدی (۲۰۱۲ میلادی)احمد شاملوالف. بامداد، پایه‌گذار شعر سپیدمعاصر · ۱۳۰۴ خورشیدی (۱۹۲۵ میلادی) – ۱۳۷۹ خورشیدی (۲۰۰۰ میلادی)سیمین بهبهانیبانوی غزل ایرانمعاصر · ۱۳۰۶ خورشیدی (۱۹۲۷ میلادی) – ۱۳۹۳ خورشیدی (۲۰۱۴ میلادی)هوشنگ ابتهاجه. ا. سایه، غزل‌سرای معاصرمعاصر · ۱۳۰۶ خورشیدی (۱۹۲۷ میلادی) – ۱۴۰۱ خورشیدی (۲۰۲۲ میلادی)مهدی اخوان ثالثم. امید، سراینده‌ی زمستانمعاصر · ۱۳۰۷ خورشیدی (۱۹۲۸ میلادی) – ۱۳۶۹ خورشیدی (۱۹۹۰ میلادی)سهراب سپهریشاعر و نقاش، سراینده‌ی صدای پای آبمعاصر · ۱۳۰۷ خورشیدی (۱۹۲۸ میلادی) – ۱۳۵۹ خورشیدی (۱۹۸۰ میلادی)فروغ فرخزادشاعر و فیلم‌ساز، سراینده‌ی تولدی دیگرمعاصر · ۱۳۱۳ خورشیدی (۱۹۳۵ میلادی) – ۱۳۴۵ خورشیدی (۱۹۶۷ میلادی)باباطاهرسراینده‌ی دوبیتی‌های عارفانهسده‌ی پنجم قمری · درگذشت نامعلوم (سده‌ی پنجم قمری)دیوانمهستی گنجویبانوی رباعیسلجوقیان · درگذشت نامعلوم (سده‌ی ششم قمری)دیوانسعدالدین وراوینینویسنده‌ی مرزبان‌نامهسده‌ی هفتم قمری · درگذشت نامعلومدیوان
۱۵ شخصیت

هنرمندان

نگارگران، خوشنویسان، معماران، موسیقی‌دانان و فیلم‌سازان.

قوام‌الدین شیرازیمعمار بزرگ دوره‌ی تیموریتیموریان · درگذشت ۸۴۲ قمری (۱۴۳۸ میلادی)میرعلی تبریزیواضع خط نستعلیقتیموریان · درگذشت حدود ۸۵۰ قمریکمال‌الدین بهزاداستاد بزرگ نگارگری ایرانیتیموریان و صفویان · حدود ۸۶۵ قمری (۱۴۶۰ میلادی) – حدود ۹۴۲ قمری (۱۵۳۵ میلادی)میرعماد حسنیاستاد بی‌همتای نستعلیقصفویان · ۹۶۱ قمری (۱۵۵۴ میلادی) – ۱۰۲۴ قمری (۱۶۱۵ میلادی)رضا عباسینگارگر بزرگ مکتب اصفهانصفویان · حدود ۹۷۳ قمری (۱۵۶۵ میلادی) – ۱۰۴۴ قمری (۱۶۳۵ میلادی)کمال‌الملکنقاش بزرگ و آموزگار نقاشی نوین ایرانقاجار و پهلوی · ۱۲۲۶ خورشیدی (۱۸۴۷ میلادی) – ۱۳۱۹ خورشیدی (۱۹۴۰ میلادی)درویش‌خاناستاد تار و پیشگام آموزش موسیقیقاجار · ۱۲۵۱ خورشیدی (۱۸۷۲ میلادی) – ۱۳۰۵ خورشیدی (۱۹۲۶ میلادی)عارف قزوینیشاعر و تصنیف‌ساز ملی مشروطهقاجار · حدود ۱۲۵۹ خورشیدی (۱۸۸۰ میلادی) – ۱۳۱۲ خورشیدی (۱۹۳۴ میلادی)دیوانابوالحسن صبااستاد موسیقی ایرانی و نوازنده‌ی ویولن و سه‌تارمعاصر · ۱۲۸۱ خورشیدی (۱۹۰۲ میلادی) – ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۹۵۷ میلادی)روح‌الله خالقیآهنگساز «ای ایران»معاصر · ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۹۰۶ میلادی) – ۱۳۴۴ خورشیدی (۱۹۶۵ میلادی)غلامحسین بنانآوازخوان نامدار و نخستین خواننده‌ی ای ایرانمعاصر · ۱۲۹۰ خورشیدی (۱۹۱۱ میلادی) – ۱۳۶۴ خورشیدی (۱۹۸۶ میلادی)محمدرضا شجریاناستاد آواز ایرانمعاصر · ۱۳۱۹ خورشیدی (۱۹۴۰ میلادی) – ۱۳۹۹ خورشیدی (۲۰۲۰ میلادی)عباس کیارستمیکارگردان و برنده‌ی نخل طلای کنمعاصر · ۱۳۱۹ خورشیدی (۱۹۴۰ میلادی) – ۱۳۹۵ خورشیدی (۲۰۱۶ میلادی)علی حاتمیفیلم‌ساز و نویسنده‌ی هزاردستانمعاصر · ۱۳۲۳ خورشیدی (۱۹۴۴ میلادی) – ۱۳۷۵ خورشیدی (۱۹۹۶ میلادی)باربدخنیاگر بزرگ دربار خسرو پرویزساسانیان · درگذشت نامعلوم (سده‌ی هفتم میلادی)
۱۰ شخصیت

میهن‌دوستان و اصلاح‌گران

میهن‌دوستان و اصلاح‌گرانی که در راه نوسازی و آزادی ایران کوشیدند.

قائم‌مقام فراهانیمیرزا ابوالقاسم، ادیب و صدراعظمقاجار · ۱۱۵۸ ش (۱۷۷۹ م) – ۱۲۱۴ ش (۱۸۳۵ م)دیوانامیرکبیرمیرزا تقی‌خان فراهانی، صدراعظم اصلاح‌گرقاجار · ۱۱۸۶ ش (۱۸۰۷ م) – ۲۰ دی ۱۲۳۰ (۱۸۵۲ م)ستارخانسردار ملی مشروطهمشروطه · ۱۲۴۷ ش (۱۸۶۸ م) – ۱۲۹۳ ش (۱۹۱۴ م)علی‌اکبر دهخداپدیدآورنده‌ی لغت‌نامه‌ی دهخدامشروطه تا معاصر · ۱۲۵۸ ش (۱۸۷۹ م) – ۷ اسفند ۱۳۳۴ (۱۹۵۶ م)عباس میرزاولیعهد قاجار و پیشگام نوسازی ایرانقاجار · ۱۱۶۸ خورشیدی (۱۷۸۹ میلادی) – ۱۲۱۲ خورشیدی (۱۸۳۳ میلادی)میرزا حسن رشدیهپدر آموزش و پرورش نوین ایرانقاجار و پهلوی · ۱۲۳۰ خورشیدی (۱۸۵۱ میلادی) – ۱۳۲۲ خورشیدی (۱۹۴۴ میلادی)باقرخانسالار ملی، یار ستارخان در مقاومت تبریزقاجار · حدود ۱۲۴۰ خورشیدی – ۱۲۹۵ خورشیدی (۱۹۱۶ میلادی)میرزا کوچک‌خان جنگلیرهبر نهضت جنگل گیلانقاجار · ۱۲۵۹ خورشیدی (۱۸۸۰ میلادی) – ۱۳۰۰ خورشیدی (۱۹۲۱ میلادی)محمد مصدقنخست‌وزیر و رهبر ملی شدن صنعت نفتپهلوی · ۱۲۶۱ خورشیدی (۱۸۸۲ میلادی) – ۱۳۴۵ خورشیدی (۱۹۶۷ میلادی)جبار باغچه‌بانبنیان‌گذار نخستین کودکستان و مدرسه‌ی ناشنوایان ایرانمعاصر · ۱۲۶۴ خورشیدی (۱۸۸۵ میلادی) – ۱۳۴۵ خورشیدی (۱۹۶۶ میلادی)
۱۳۸ شخصیت

شخصیت‌های شاهنامه

شخصیت‌های شاهنامه‌ی فردوسی، از کیومرث تا یزدگرد، به روایت خود شاهنامه.

شاهان پیشدادی
از فریدون تا منوچهر
فریدون ایرج دختر ایرج منوچهر نوذر
خاندان رستم
خاندان گودرز
از لهراسب تا دارا

پیشدادیان

سیامکپسر کیومرث، نخستین کشته‌ی جنگ با دیوانپیشدادیانفرانکمادر فریدونپیشدادیانسلم و تورپسران فریدون و کشندگان ایرجپیشدادیاننوذرشاه پیشدادی و پسر منوچهرپیشدادیانشهرناز و ارنوازخواهران جمشید و همسران فریدونپیشدادیانمرداسپدر نیک‌نهاد ضحاکپیشدادیانابلیس (در داستان ضحاک)فریبنده‌ی ضحاک و رویاننده‌ی مارانپیشدادیانارمایل و گرمایلدو آشپز پاک‌دلی که جوانان را از ماران رهاندندپیشدادیانکندروپیشکار ضحاکپیشدادیانآبتینپدر فریدون و قربانی ماران ضحاکپیشدادیانزوشاه پیشدادی پس از نوذرپیشدادیانقارن کاوگانپهلوان سپهسالار، پسر کاوهپیشدادیانگرشاسپ (شاه)واپسین شاه پیشدادیپیشدادیانقباد کاوگانپسر پیر کاوه و کشته‌ی بارمانپیشدادیانکشوادپهلوان زرین‌کلاه و پدر گودرزپیشدادیانگاو برمایهگاو شگفتی که دایه‌ی فریدون شدپیشدادیانکیومرثنخستین شاه جهان در شاهنامهپیشدادیانهوشنگپدیدآورنده‌ی آتش و جشن سدهپیشدادیانتهمورثدیوبندپیشدادیانجمشیدشاه نوروزپیشدادیانضحاکشاه ماردوشپیشدادیانکاوه آهنگردادخواه برپاخاستهپیشدادیانفریدونشاه دادگر و پیروز بر ضحاکپیشدادیانایرجشاه ایران‌زمین و نخستین قربانی رشکپیشدادیانمنوچهرکین‌خواه ایرجپیشدادیان

پهلوانان سیستان

فرامرزپسر رستم و پهلوان سیستانپهلوانان سیستانزوارهبرادر رستمپهلوانان سیستانمهراب کابلیشاه کابل و پدر رودابهپهلوانان سیستانسیندختبانوی خردمند کابل و مادر رودابهپهلوانان سیستاناولادراهنمای رستم در هفت‌خوانپهلوانان سیستانارژنگ دیوسپهسالار دیوان مازندرانپهلوانان سیستاناکوان دیودیو گورخرنمای که رستم را به دریا انداختپهلوانان سیستاننریمانپهلوان سیستان و پدر سامپهلوانان سیستانهجیرپهلوان ایرانی و نگهبان دژ سپیدپهلوانان سیستانگژدهمسالار دژ سپید و پدر گردآفریدپهلوانان سیستانژنده‌رزمبرادر تهمینه و دایی سهرابپهلوانان سیستانشاه سمنگانمیزبان رستم و پدر تهمینهپهلوانان سیستانزن جادوجادوی خوان چهارمپهلوانان سیستاناژدهای خوان سوماژدهایی که رخش بیدارباش دادپهلوانان سیستانشاه مازندرانپادشاه دیوان که کاووس را به بند کشیدپهلوانان سیستانشاه کابلهم‌دست شغاد در کشتن رستمپهلوانان سیستانسامپهلوان جهانپهلوانان سیستانزالدستان، پرورده‌ی سیمرغپهلوانان سیستانرودابهبانوی کابل، مادر رستمپهلوانان سیستانرستمتهمتن، جهان‌پهلوان ایرانپهلوانان سیستانتهمینهشاهزاده‌ی سمنگان، مادر سهرابپهلوانان سیستانسهرابپسر رستمپهلوانان سیستانگردآفریدبانوی جنگاور دژ سپیدپهلوانان سیستانرخشاسب رستمپهلوانان سیستانسیمرغمرغ دانا و یاور خاندان زالپهلوانان سیستانشغادبرادر ناتنی و کشنده‌ی رستمپهلوانان سیستاندیو سپیددیو مازندرانپهلوانان سیستان

کیانیان

کیقبادنخستین شاه کیانیکیانیانلهراسبجانشین کیخسروکیانیانکتایوندختر قیصر روم و مادر اسفندیارکیانیانزریربرادر گشتاسپ و سپهسالار ایرانکیانیانپشوتنبرادر خردمند اسفندیارکیانیانجاماسپوزیر خردمند و اخترشناس گشتاسپکیانیانبهمنپسر اسفندیار و شاه کیانیکیانیانهمای چهرآزادشهبانوی کیانی و مادر دارابکیانیاندارابشاه کیانی و پدر دارا و اسکندر (به روایت شاهنامه)کیانیانداراآخرین شاه کیانیکیانیانشاه هاماورانپدر سودابه که کاووس را به بند کشیدکیانیانفریبرزپسر کاووس و عموی کیخسروکیانیانگرگین میلادپهلوانی که بیژن را به دام انداختکیانیانرهامپهلوان پسر گودرزکیانیانبهرام گودرزپهلوان جوانی که برای تازیانه‌اش جان دادکیانیانهمای و به‌آفریدخواهران اسفندیار در بند ارجاسپکیانیاننوش‌آذر و مهرنوشپسران اسفندیار که در زابل کشته شدندکیانیانگستهمپهلوان ایرانی، یار بیژنکیانیانزنگه‌ی شاورانپهلوان ایرانی و یار سیاوشکیانیاناشکشپهلوان ایرانی و سپهدار کیخسروکیانیانکیکاووسشاه تندخوکیانیانسودابههمسر کیکاووسکیانیانسیاوششاهزاده‌ی بی‌گناهکیانیانفرنگیسهمسر سیاوش، مادر کیخسروکیانیانکیخسروشاه آرمانی کیانیکیانیانگیوپهلوان جست‌وجوگرکیانیانگودرزپیر پهلوانانکیانیانبیژنپهلوان جوان و دلداده‌ی منیژهکیانیاناسفندیارشاهزاده‌ی رویین‌تنکیانیانگشتاسپشاه کیانی و پذیرنده‌ی دین زرتشتکیانیانطوسسپهبد خودرایکیانیانفرودپسر سیاوش و جریرهکیانیان

تورانیان و انیرانیان

جریرهدختر پیران و همسر نخست سیاوشتورانیان و انیرانیانپشنگشاه توران و پدر افراسیابتورانیان و انیرانیاناغریرثبرادر نیک‌نهاد افراسیابتورانیان و انیرانیانگرسیوزبرادر افراسیاب و بدخواه سیاوشتورانیان و انیرانیانهومانپهلوان تورانی از خاندان ویسهتورانیان و انیرانیانکاموس کشانیپهلوان کشانی که به کمند رستم گرفتار شدتورانیان و انیرانیاناشکبوسپهلوان کشانی که با تیر رستم از پای درآمدتورانیان و انیرانیانپولادونددیو-پهلوان کوه‌پیکر که با رستم کشتی گرفتتورانیان و انیرانیانارجاسپشاه توران و دشمن دین زرتشتتورانیان و انیرانیاناسکندر (در شاهنامه)جهان‌گشای رومی و برادر ناتنی داراتورانیان و انیرانیانگلشهرهمسر پیران ویسهتورانیان و انیرانیانبارمانپهلوان تورانی از خاندان ویسهتورانیان و انیرانیانگروی زرهکشنده‌ی سیاوشتورانیان و انیرانیانشیدهپسر دلیر افراسیابتورانیان و انیرانیانخاقان چینهم‌پیمان افراسیاب که به کمند رستم گرفتار شدتورانیان و انیرانیانکافور مردم‌خوارفرمانروای شهر بیدادتورانیان و انیرانیاننستیهنبرادر پیران و پهلوان تورانیتورانیان و انیرانیانبیدرفشجادوگر تورانی و کشنده‌ی زریرتورانیان و انیرانیانویسهسپهسالار توران و پدر پیرانتورانیان و انیرانیانپیلسمپهلوان تورانی، برادر پیرانتورانیان و انیرانیانتژاوداماد افراسیاب و کشنده‌ی بهرام گودرزتورانیان و انیرانیانلهاک و فرشیدوردبرادران پیران که پس از دوازده رخ کشته شدندتورانیان و انیرانیانافراسیابشاه تورانتورانیان و انیرانیانپیران ویسهسپهسالار خردمند تورانتورانیان و انیرانیانمنیژهدختر افراسیابتورانیان و انیرانیان

بخش تاریخی

اردشیر بابکان (در شاهنامه)بنیان‌گذار ساسانیان به روایت کارنامه و شاهنامهبخش تاریخیهفتواد و کرمدارنده‌ی کرم جادویی که اردشیر نابودش کردبخش تاریخیبهرام گور (در شاهنامه)شاه شکارگر و قهرمان داستان‌های شاد شاهنامهبخش تاریخیبزرگمهروزیر خردمند انوشیروانبخش تاریخیانوشیروان (در شاهنامه)شاه دادگر شاهنامهبخش تاریخیبهرام چوبینسپهبد نامدار و مدعی تاجبخش تاریخیگردیهخواهر بهرام چوبین و بانوی جنگاوربخش تاریخیخسرو پرویز (در شاهنامه)شاه پرشکوه و عاشق شیرینبخش تاریخیشیرینهمسر وفادار خسرو پرویزبخش تاریخیرستم فرخزادسپهسالار ساسانی در نبرد قادسیهبخش تاریخییزدگرد سومآخرین شاه ساسانیبخش تاریخیماهوی سوریمرزبان خیانتکار مروبخش تاریخیگلنارکنیزک اردوان که با اردشیر گریختبخش تاریخیآزادهکنیزک چنگ‌نواز بهرام گوربخش تاریخیمهبودوزیر وفادار انوشیروان که قربانی نیرنگ شدبخش تاریخیبرزوی پزشکآورنده‌ی کلیله و دمنه از هندبخش تاریخیساوه‌شاهشاه ترکان که به دست بهرام چوبین کشته شدبخش تاریخیشیرویهپسر خسرو پرویز که پدر را برکنار کردبخش تاریخیاردوان (در شاهنامه)آخرین شاه اشکانی شاهنامهبخش تاریخیشاپور (در شاهنامه)پسر اردشیر که پنهانی پرورش یافتبخش تاریخییزدگرد بزه‌گرشاه سخت‌گیری که اسب آبی کشتبخش تاریخیمنذرشاه تازیان حیره و پرورنده‌ی بهرام گوربخش تاریخیسپینودشاهزاده‌خانم هند و همسر بهرام گوربخش تاریخیسوفرایپهلوان شیرازی که کین پیروز را گرفتبخش تاریخیهرمزد (در شاهنامه)پسر انوشیروان که با بزرگان درافتادبخش تاریخیبندوی و گستهمدایی‌های خسرو پرویزبخش تاریخیمریم (دختر قیصر)همسر رومی خسرو پرویزبخش تاریخیشبدیزاسب سیاه نامدار خسرو پرویزبخش تاریخیفرخ‌زادبرادر رستم فرخزاد و همراه یزدگردبخش تاریخی
۲۷ شخصیت

اسطوره‌ها و افسانه‌ها

ایزدان و آفریدگان اسطوره‌های ایرانی و قهرمانان قصه‌های مردمی.

ایزدان و مینویان

آفرینش و قهرمانان کهن

جانوران و آفریدگان شگفت

افسانه‌ها و قصه‌های مردمی

توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پیر برنا بود

فردوسی، شاهنامه

درباره‌ی این زندگی‌نامه‌ها

همه‌ی متن‌ها برای سرتیترها نوشته شده است: زندگی‌نامه‌ها بر پایه‌ی منابع معتبر، مانند دانشنامه‌ی ایرانیکا، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و منابع دست‌اول تاریخی؛ داستان شخصیت‌های شاهنامه بر پایه‌ی متن شاهنامه‌ی فردوسی؛ و اسطوره‌ها بر پایه‌ی اوستا، متن‌های پهلوی و پژوهش‌های اسطوره‌شناسی. منابع هر شخصیت پایین صفحه‌ی او آمده است. جایی که تاریخ‌ها قطعی نیستند، با «حدود» نوشته شده‌اند و روایت‌های بی‌پشتوانه جدا شده‌اند.