فتحعلی‌شاه، برادرزاده‌ی آقامحمدخان، ۳۷ سال پادشاهی کرد. در زمان او ایران در دو جنگ با روسیه شکست خورد و با پیمان‌های گلستان و ترکمانچای قفقاز را از دست داد. ریش بلند، تاج کیانی و صدها فرزندش در نقاشی‌ها و یادها مانده است.
شجره‌نامه
خاندان: قاجار
جنگ‌های روس
روسیه گرجستان را گرفت و در ۱۱۸۳ خورشیدی جنگ آغاز شد. با وجود فرماندهی عباس میرزا، ایران در ۱۱۹۲ پیمان گلستان را پذیرفت. جنگ دوم در ۱۲۰۵ آغاز شد و با پیمان ترکمانچای در ۱۲۰۶ پایان یافت که ایروان و نخجوان از دست رفت، غرامت سنگین پرداخت شد و حق کاپیتولاسیون به روسیه داده شد.
دربار
دربار فتحعلی‌شاه با جواهرات، تخت خورشید (طاووس) و نقاشی‌های درباری شکوهی ظاهری داشت. او شاعر بود و تخلص «خاقان» داشت. نقش‌برجسته‌هایی از او در چشمه‌علی ری و تنگه‌ی واشی بر جای است. بیش از دویست فرزند داشت. ولیعهدش عباس میرزا پیش از او درگذشت و نوه‌اش محمدشاه جانشینش شد.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۷۹۷ مرسیدن به پادشاهی
- ۱۸۰۴ مآغاز جنگ نخست با روسیه
- ۱۸۱۳ مپیمان گلستان
- ۱۸۲۸ مپیمان ترکمانچای
- ۱۸۳۴ مدرگذشت در اصفهان
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
پیمان ترکمانچای چه بود؟
پیمانی در ۱۲۰۶ خورشیدی که پس از جنگ دوم با روسیه، ایروان و نخجوان را به روسیه سپرد.
آرامگاه فتحعلی‌شاه کجاست؟
در قم، در حرم حضرت معصومه.
منابع
- عبدالرزاق دنبلی، مآثر سلطانیه
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Fatḥ-ʿAlī Shah Qājār»