ناصرالدین‌شاه نزدیک به نیم قرن پادشاهی کرد. در آغاز با امیرکبیر اصلاحاتی بزرگ آغاز شد، اما شاه امیر را برکنار و کشت. او نخستین شاه ایرانی بود که به اروپا سفر کرد، عکاسی را دوست داشت و در دوره‌اش دارالفنون، تلگراف و نخستین روزنامه‌های دولتی پدید آمد. در ۱۲۷۵ به دست میرزا رضای کرمانی کشته شد.
شجره‌نامه
خاندان: قاجار
امیرکبیر و پس از آن
ناصرالدین در شانزده‌سالگی شاه شد و امیرکبیر را صدراعظم کرد که دارالفنون را ساخت و دیوان را سامان داد. اما در ۱۲۳۰ خورشیدی، با بدگویی درباریان و مادر شاه، امیر برکنار و در کاشان کشته شد. جنگ هرات و پیمان پاریس (۱۲۳۵) که هرات را از ایران جدا کرد، در زمان او بود.
سفرنامه‌ها و امتیازها
او سه بار به اروپا سفر کرد و سفرنامه‌هایش را نوشت. عکاس پرشوری بود و آلبوم‌خانه‌ی کاخ گلستان هزاران عکس از دوره‌ی او دارد. امتیاز رویتر و امتیاز تنباکو (رژی) که به بیگانگان داده شد، خشم مردم را برانگیخت و فتوای تحریم تنباکو در ۱۲۷۰ خورشیدی شاه را به لغو امتیاز واداشت؛ رویدادی که پیش‌درآمد مشروطه شمرده می‌شود.
پایان
در اردیبهشت ۱۲۷۵، در آستانه‌ی جشن پنجاهمین سال پادشاهی، در حرم عبدالعظیم به دست میرزا رضای کرمانی، از پیروان سید جمال‌الدین اسدآبادی، کشته شد.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۸۳۱ مزادن در تبریز
- ۱۸۴۸ مرسیدن به پادشاهی
- ۱۸۵۱ مگشایش دارالفنون
- ۱۸۵۲ مکشته شدن امیرکبیر
- ۱۸۵۷ مپیمان پاریس و جدایی هرات
- ۱۸۷۳ منخستین سفر به اروپا
- ۱۸۹۱ مجنبش تنباکو
- ۱۸۹۶ مکشته شدن در شهر ری
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
قاتل ناصرالدین‌شاه کیست؟
میرزا رضای کرمانی، در حرم عبدالعظیم، اردیبهشت ۱۲۷۵ خورشیدی.
چرا امیرکبیر کشته شد؟
پس از برکناری با بدگویی درباریان و مادر شاه، به فرمان ناصرالدین‌شاه در حمام فین کاشان کشته شد.
منابع
- عباس امانت، قبله‌ی عالم: ناصرالدین‌شاه قاجار
- اعتمادالسلطنه، روزنامه‌ی خاطرات
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Nāṣer-al-Din Shah»