هووخشتره، که یونانیان او را «کیاکسار» میخواندند، نیرومندترین پادشاه ماد بود. او سپاه ماد را سامان داد و با همپیمانی بابلیان، نینوا پایتخت آشور را در سال ۶۱۲ پیش از میلاد گشود و ماد را به قدرت بزرگ ایرانزمین بدل کرد.
شجرهنامه
خاندان: ماد
ساماندهی سپاه
به روایت هرودوت، هووخشتره نخستین کسی بود که سپاهیان آسیا را دستهبندی کرد و نیزهداران، کمانداران و سواران را از هم جدا ساخت. پیش از او، سپاهها درهم و بینظم میجنگیدند.
در آغاز پادشاهیاش، سکاها به سرزمین ماد تاختند و چند سال بر آن چیره بودند. هرودوت میگوید هووخشتره سران سکا را به مهمانی خواند و پس از مست کردنشان، آنان را کشت و فرمانروایی ماد را بازگرداند.
گشودن نینوا
آشور سدهها قدرت برتر خاورمیانه بود. هووخشتره با نبوپلسر، پادشاه بابل، همپیمان شد و در سال ۶۱۲ پیش از میلاد نینوا سقوط کرد. با این پیروزی، شاهنشاهی آشور از هم پاشید و سرزمینهای شمالی آن به دست ماد افتاد.
سپس هووخشتره به سوی آسیای کوچک رفت و با لیدیه جنگید. به روایت هرودوت، در میانهی نبرد خورشیدگرفتگی رخ داد و دو سپاه آن را نشانه گرفتند و صلح کردند؛ رود هالیس مرز دو پادشاهی شد. این گرفت را بیشتر پژوهشگران همان خورشیدگرفتگی سال ۵۸۵ پیش از میلاد میدانند.
گاهشمار زندگی
- حدود ۶۲۵ پ.مآغاز پادشاهی
- ۶۱۴ پ.مگشودن آشور (شهر)
- ۶۱۲ پ.مسقوط نینوا با همپیمانی بابل
- ۵۸۵ پ.مصلح با لیدیه پس از خورشیدگرفتگی
کارنامه و یادگارها
پرسشهای رایج
هووخشتره چه کرد؟
سپاه ماد را سامان داد، با بابل همپیمان شد و در ۶۱۲ پیش از میلاد نینوا، پایتخت آشور، را گشود.
پایتخت ماد کجا بود؟
هگمتانه، که همدان امروزی بر جای آن ساخته شده است.
منابع
- هرودوت، تاریخ (کتاب یکم)
- دانشنامهی ایرانیکا، مدخل «Cyaxares»
- تاریخ ایران کمبریج، جلد دوم