پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · پادشاهان و بنیان‌گذاران

هووخشتره

پادشاه ماد و برانداز آشور

نامعلوم – حدود ۵۸۵ پیش از میلاد زادگاه: ماد (همدان امروزی) مادها

هووخشتره، که یونانیان او را «کیاکسار» می‌خواندند، نیرومندترین پادشاه ماد بود. او سپاه ماد را سامان داد و با هم‌پیمانی بابلیان، نینوا پایتخت آشور را در سال ۶۱۲ پیش از میلاد گشود و ماد را به قدرت بزرگ ایران‌زمین بدل کرد.

شجره‌نامه

پدرفرورتیش
زندگی‌نامههووخشتره
فرزندانآستیاگایشتوویگونوادگانماندانامادر کوروش، به روایت هرودوت

خاندان: ماد

جانشینآستیاگ

سامان‌دهی سپاه

به روایت هرودوت، هووخشتره نخستین کسی بود که سپاهیان آسیا را دسته‌بندی کرد و نیزه‌داران، کمانداران و سواران را از هم جدا ساخت. پیش از او، سپاه‌ها درهم و بی‌نظم می‌جنگیدند.

در آغاز پادشاهی‌اش، سکاها به سرزمین ماد تاختند و چند سال بر آن چیره بودند. هرودوت می‌گوید هووخشتره سران سکا را به مهمانی خواند و پس از مست کردنشان، آنان را کشت و فرمانروایی ماد را بازگرداند.

گشودن نینوا

آشور سده‌ها قدرت برتر خاورمیانه بود. هووخشتره با نبوپلسر، پادشاه بابل، هم‌پیمان شد و در سال ۶۱۲ پیش از میلاد نینوا سقوط کرد. با این پیروزی، شاهنشاهی آشور از هم پاشید و سرزمین‌های شمالی آن به دست ماد افتاد.

سپس هووخشتره به سوی آسیای کوچک رفت و با لیدیه جنگید. به روایت هرودوت، در میانه‌ی نبرد خورشیدگرفتگی رخ داد و دو سپاه آن را نشانه گرفتند و صلح کردند؛ رود هالیس مرز دو پادشاهی شد. این گرفت را بیشتر پژوهشگران همان خورشیدگرفتگی سال ۵۸۵ پیش از میلاد می‌دانند.

گاه‌شمار زندگی

  1. حدود ۶۲۵ پ.مآغاز پادشاهی
  2. ۶۱۴ پ.مگشودن آشور (شهر)
  3. ۶۱۲ پ.مسقوط نینوا با هم‌پیمانی بابل
  4. ۵۸۵ پ.مصلح با لیدیه پس از خورشیدگرفتگی

کارنامه و یادگارها

سامان‌دهی سپاه مادبرانداختن آشورگسترش ماد تا رود هالیس

پرسش‌های رایج

هووخشتره چه کرد؟

سپاه ماد را سامان داد، با بابل هم‌پیمان شد و در ۶۱۲ پیش از میلاد نینوا، پایتخت آشور، را گشود.

پایتخت ماد کجا بود؟

هگمتانه، که همدان امروزی بر جای آن ساخته شده است.

منابع

  • هرودوت، تاریخ (کتاب یکم)
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Cyaxares»
  • تاریخ ایران کمبریج، جلد دوم