پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · اسطوره‌ها و افسانه‌ها

اهورامزدا

سرور دانا، آفریدگار نیکی

اسطوره و افسانه‌ی ایرانی ایزدان و مینویان

اهورامزدا، «سرور دانا»، در آیین زرتشتی آفریدگار یگانه‌ی جهان نیک و سرچشمه‌ی راستی و خرد است. نام او در سنگ‌نوشته‌های هخامنشی بارها آمده و در فارسی به «اورمزد» و «هرمز» دگرگون شده است.

در گاهان و اوستا

زرتشت در گاهان اهورامزدا را خدای دانا و آفریننده‌ی روشنی و تاریکی، خواب و بیداری، و آدمی را آزاد در گزینش نیک و بد می‌داند. در اوستای نو، امشاسپندان، فروزه‌های او، و ایزدان در کنار او جای دارند.

در سنگ‌نوشته‌ها و نام‌ها

داریوش بزرگ در بیستون می‌گوید: «به خواست اهورامزدا من شاهم». نگاره‌ی مردی بالدار در حلقه، که در تخت جمشید دیده می‌شود، و امروز «فروهر» خوانده می‌شود، را برخی پژوهشگران نماد اهورامزدا و برخی نماد فرّه‌ی شاهی می‌دانند. نام روز نخست هر ماه در گاه‌شماری کهن ایرانی «هرمزد روز» بود و تنگه‌ی هرمز و نام‌هایی چون هرمزد از همین ریشه است.

پرسش‌های رایج

اهورامزدا یعنی چه؟

«اهورا» یعنی سرور و «مزدا» یعنی دانا؛ روی هم «سرور دانا».

نشان فروهر نماد چیست؟

برخی آن را نماد اهورامزدا و برخی نماد فرّه یا روان پاک می‌دانند؛ در سده‌ی اخیر نماد ایرانیان شده است.

منابع

  • اوستا، گاهان
  • سنگ‌نوشته‌ی بیستون
  • مری بویس، تاریخ کیش زرتشت