پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · اسطوره‌ها و افسانه‌ها

تیشتر

ایزد باران و ستاره‌ی شباهنگ

اسطوره و افسانه‌ی ایرانی ایزدان و مینویان

تیشتر، ایزد باران و ستاره‌ی درخشان شباهنگ (شعرای یمانی)، در اوستا با دیو خشکسالی، اپوش، می‌جنگد تا باران را به زمین برساند. جشن تیرگان با این اسطوره پیوند دارد.

نبرد با اپوش

به روایت «تیر یشت»، تیشتر به شکل اسبی سپید با گوش‌های زرین به دریای فراخکرت فرود می‌آید و با اپوش، دیو خشکسالی، که به شکل اسبی سیاه و کل است، می‌جنگد. نخست شکست می‌خورد، زیرا مردم برای او نیایش نکرده‌اند؛ اما با نیایش مردم نیرو می‌گیرد و اپوش را شکست می‌دهد و ابرها باران را به سرزمین‌ها می‌برند.

تیرگان

جشن تیرگان در روز تیر از ماه تیر (۱۳ تیر) برگزار می‌شد و آب‌پاشی از آیین‌های آن بود. روایتی دیگر تیرگان را با تیر آرش کمانگیر و تعیین مرز ایران و توران پیوند می‌دهد.

پرسش‌های رایج

تیشتر کدام ستاره است؟

شباهنگ یا شعرای یمانی (سیریوس)، درخشان‌ترین ستاره‌ی آسمان شب.

جشن تیرگان کی است؟

روز سیزدهم تیر.

منابع

  • اوستا، تیر یشت
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Tištrya»