پیروزان، سپهسالار یزدگرد سوم، فرمانده سپاه ایران در نبرد نهاوند بود؛ نبردی که عرب‌ها آن را «فتح الفتوح» نامیدند و آخرین کوشش بزرگ ساسانیان برای ایستادگی بود. او در این نبرد یا پس از آن کشته شد.
نهاوند
پس از قادسیه و از دست رفتن تیسفون، یزدگرد سوم سپاهی بزرگ از سراسر ایران در نهاوند گرد آورد و پیروزان را فرمانده کرد. سپاه ایران در جایی استوار سنگر گرفت. فرمانده عرب، نعمان بن مقرن، با ترفند عقب‌نشینی ساختگی ایرانیان را از سنگرها بیرون کشید.
فرجام
در نبرد سخت، نعمان کشته شد، اما سپاه ایران شکست خورد. به روایت منابع، پیروزان در گریز، در گردنه‌ای که کاروانی از عسل راه را بسته بود، گرفتار و کشته شد. پس از نهاوند، ایستادگی سازمانیافتهی ساسانیان پایان یافت.
گاه‌شمار زندگی
- ۶۴۲ مفرماندهی سپاه در نهاوند و کشته شدن
کارنامه و یادگارها
فرماندهی نبرد نهاوند
پرسش‌های رایج
چرا نهاوند را فتح الفتوح نامیدند؟
زیرا پس از آن، ایستادگی سازمانیافتهی شاهنشاهی ساسانی پایان یافت.
فرمانده ایران در نهاوند که بود؟
پیروزان (فیروزان).
منابع
- طبری، تاریخ الرسل و الملوک
- بلاذری، فتوح البلدان
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Nehāvand»