محمدعلی جمالزاده با مجموعهی «یکی بود یکی نبود» (۱۳۰۰ خورشیدی) داستان کوتاه نوین را به ادبیات فارسی آورد. داستان «فارسی شکر است» او، با زبانی شیرین و طنزآمیز، از نخستین داستان‌های واقع‌گرای فارسی است.
شجره‌نامه
زندگی
جمالزاده پسر سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی، از سخنوران مشروطه، بود که در ۱۲۸۷ به دستور محمدعلی‌شاه کشته شد. او در بیروت و فرانسه و سوئیس درس خواند و بیشتر عمر را در ژنو گذراند و در سازمان بین‌المللی کار کار کرد.
یکی بود یکی نبود
این مجموعه در برلین منتشر شد. جمالزاده در پیش‌گفتار آن از ضرورت ساده‌نویسی و نزدیکی به زبان مردم سخن گفت. در «فارسی شکر است»، مسافری در زندان بندر انزلی با یک آخوند عربی‌مآب و یک فرنگی‌مآب روبه‌رو می‌شود و هیچ‌یک زبان دیگری را نمی‌فهمد. «سر و ته یک کرباس» و «صحرای محشر» از کارهای دیگر اوست.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۷۰ خزادن در اصفهان
- ۱۳۰۰ خانتشار یکی بود یکی نبود در برلین
- ۱۳۰۰ خ به بعدزندگی در ژنو
- ۱۳۷۶ خدرگذشت در ژنو
آثار
پرسش‌های رایج
نخستین مجموعهی داستان کوتاه فارسی کدام است؟
«یکی بود یکی نبود» از محمدعلی جمالزاده، ۱۳۰۰ خورشیدی.
جمالزاده کجا درگذشت؟
در ژنو، سوئیس، در ۱۳۷۶ خورشیدی و پس از عمری بیش از یک سده.
منابع
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Jamālzāda, Moḥammad-ʿAlī»
- حسن میرعابدینی، صد سال داستان‌نویسی ایران