محمدتقی بهار، ملکالشعرای آستان قدس رضوی، آخرین چکامه‌سرای بزرگ سبک خراسانی و از چهره‌های مشروطه بود. «سبکشناسی» او بنیان پژوهش دانشگاهی تاریخ نثر فارسی شد و مرغ سحر او ترانه‌ای ماندگار است.
شجره‌نامه
شاعر مشروطه
بهار در مشهد زاده شد و پس از مرگ پدرش، ملک‌الشعرا صبوری، در هجده‌سالگی لقب ملکالشعرای آستان قدس را گرفت. در جنبش مشروطه به آزادی‌خواهان پیوست، روزنامه‌ی «نوبهار» را منتشر کرد و چند دوره نماینده‌ی مجلس شد. بارها زندانی و تبعید شد و مدتی وزیر فرهنگ بود.
شعر و پژوهش
بهار در قالب‌های کهن، به‌ویژه چکامه، سخن از رویدادهای روز می‌گفت. «دماوندیه» («ای دیو سپید پای در بند / ای گنبد گیتی ای دماوند») از مشهورترین شعرهای اوست. ترانه‌ی «مرغ سحر» را مرتضی نیداوود آهنگ ساخت.
در دانشگاه تهران استاد بود و «سبکشناسی» را در سه جلد نوشت. «تاریخ سیستان» و «مجمل التواریخ و القصص» را نیز تصحیح کرد.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۶۵ خزادن در مشهد
- ۱۲۸۳ خلقب ملکالشعرای آستان قدس
- ۱۲۸۹ خانتشار روزنامه‌ی نوبهار
- ۱۳۲۱ خانتشار سبکشناسی
- ۱۳۳۰ خدرگذشت در تهران
آثار
پرسش‌های رایج
سبکشناسی بهار چیست؟
پژوهشی سهجلدی دربارهی تاریخ و دگرگونی نثر فارسی که پایهی این دانش در دانشگاههای ایران شد.
شعر مرغ سحر از کیست؟
از ملکالشعرای بهار، با آهنگ مرتضی نیداوود.
منابع
- دیوان ملکالشعرای بهار
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Bahār, Moḥammad-Taqī»
- یحیی آرین‌پور، از صبا تا نیما