پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · شاعران و نویسندگان

مولوی

مولانا جلال‌الدین محمد بلخی

۶۰۴ ق (۱۲۰۷ م) – ۶۷۲ ق (۱۲۷۳ م) زادگاه: بلخ سده‌ی هفتم هجری

جلال‌الدین محمد بلخی، مولانا، بزرگ‌ترین شاعر عارف زبان فارسی است. «مثنوی معنوی» و «دیوان شمس» او پس از هفت سده هنوز در سراسر جهان خوانده و ترجمه می‌شود.

شجره‌نامه

پدربهاءالدین ولدسلطان‌العلما
زندگی‌نامهمولوی
فرزندانسلطان ولدفرزندانعلاءالدین
استادانبرهان‌الدین محقق ترمذی
مرادشمس تبریزی
یارانصلاح‌الدین زرکوب، حسام‌الدین چلبی

از بلخ تا قونیه

مولانا در بلخ به دنیا آمد. پدرش بهاءالدین ولد، عالمی نامدار، پیش از یورش مغول با خانواده کوچ کرد و پس از سال‌ها سفر در قونیه، در آسیای کوچک، ماندگار شد. مولانا پس از پدر، مدرس و واعظ نامدار قونیه شد.

دیدار با شمس

در سال ۶۴۲ هجری دیدار با شمس تبریزی، درویشی شوریده، زندگی مولانا را دگرگون کرد. او از واعظی آرام به عاشقی پرشور بدل شد و غزل‌هایش را به نام شمس سرود؛ از همین رو دیوان غزلش «دیوان شمس» نام گرفت.

مثنوی

مثنوی معنوی، در شش دفتر و حدود ۲۶ هزار بیت، به درخواست حسام‌الدین چلبی سروده شد و با «بشنو این نی چون شکایت می‌کند» آغاز می‌شود. مولانا در ۶۷۲ هجری در قونیه درگذشت و آرامگاهش زیارتگاه دوستدارانش است. هشتم مهر در ایران روز بزرگداشت اوست.

گاه‌شمار زندگی

  1. ۶۰۴ قتولد در بلخ
  2. حدود ۶۲۶ قماندگار شدن در قونیه
  3. ۶۴۲ قدیدار با شمس تبریزی
  4. حدود ۶۵۸ قآغاز سرایش مثنوی
  5. ۶۷۲ قدرگذشت در قونیه

آثار

مثنوی معنویدیوان شمسفیه ما فیهمکتوبات
خواندن آثار و اشعار مولویمتن کامل در بخش شاعران سرتیترها دیوان

پرسش‌های رایج

مثنوی چند بیت دارد؟

حدود ۲۶ هزار بیت در شش دفتر.

روز مولوی کی است؟

۸ مهر.

منابع

  • مثنوی معنوی، تصحیح نیکلسون
  • بدیع‌الزمان فروزانفر، زندگانی مولانا
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Rumi»