خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، بزرگ‌ترین غزل‌سرای زبان فارسی، با غزل‌هایی پرلایه که عشق، عرفان و نقد ریا را به هم می‌آمیزد، محبوب‌ترین شاعر ایرانیان است و دیوانش در بیشتر خانه‌ها یافت می‌شود.
زندگی
از زندگی حافظ آگاهی‌های اندکی در دست است. او در شیراز به دنیا آمد و زیست، قرآن را از بر داشت و از همین رو «حافظ» تخلص کرد. روزگار او هم‌زمان با فرمانروایی آل اینجو، آل مظفر و یورش تیمور بود و فراز و فرود این دوره‌ها در شعرش بازتاب دارد.
دیوان
دیوان حافظ نزدیک به پانصد غزل در کنار شماری قصیده، قطعه و رباعی دارد. محمد گلندام، دوست و گردآورنده‌ی دیوان، در مقدمه‌اش از او یاد کرده است. غزل حافظ با ایهام، چندمعنایی و موسیقی درونی شناخته می‌شود و همین ویژگی‌ها آن را برای «فال حافظ» به سنتی ماندگار بدل کرده است.
حافظیه
آرامگاه حافظ در باغ حافظیه‌ی شیراز است و بنای امروز آن به طراحی آندره گدار در دهه‌ی ۱۳۱۰ ساخته شد. بیستم مهر در ایران روز بزرگداشت حافظ است.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۷۲۶ قتولد در شیراز
- ۷۵۴ قروی کار آمدن آل مظفر در شیراز
- ۷۹۲ قدرگذشت در شیراز
آثار
پرسش‌های رایج
روز حافظ کی است؟
۲۰ مهر، روز بزرگداشت حافظ.
چرا به حافظ لسانالغیب میگویند؟
چون شعرش را چنان ژرف و رازآمیز میدانستند که گویی از غیب سخن میگوید؛ سنت فال حافظ نیز از همین باور برخاسته است.
منابع
- دیوان حافظ، تصحیح قزوینی و غنی
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Hafez»
- بهاءالدین خرمشاهی، حافظ‌نامه