پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · شاعران و نویسندگان

دقیقی توسی

سراینده‌ی هزار بیت گشتاسپ‌نامه

نامعلوم – حدود ۳۶۸ قمری (۹۷۸ میلادی) زادگاه: توس یا بلخ سامانیان

ابومنصور محمد بن احمد دقیقی، شاعر دربار سامانیان، نخستین کسی بود که سرودن شاهنامه را آغاز کرد. او حدود هزار بیت درباره‌ی پادشاهی گشتاسپ و ظهور زرتشت سرود، اما جوان به دست غلامش کشته شد و فردوسی این هزار بیت را در شاهنامه آورد.

شجره‌نامه

زندگی‌نامهدقیقی توسی
پیروفردوسی

پیشگام شاهنامه

دقیقی از امیران چغانی و سامانی ستایش می‌کرد. به سفارش امیر سامانی سرودن «شاهنامه‌ی منثور ابومنصوری» را به نظم آغاز کرد. فردوسی در شاهنامه می‌گوید دقیقی را در خواب دید که از او خواست هزار بیتش را در کتاب بیاورد. در شعر دقیقی دلبستگی‌اش به آیین زرتشتی آشکار است: «دقیقی چار خصلت برگزیده است / به گیتی از همه خوبی و زشتی».

آثار

هزار بیت گشتاسپ‌نامهچکامه‌ها و قطعه‌ها
خواندن آثار و اشعار دقیقی توسیمتن کامل در بخش شاعران سرتیترها دیوان

پرسش‌های رایج

هزار بیت دقیقی در کجای شاهنامه است؟

در پادشاهی گشتاسپ، درباره‌ی ظهور زرتشت و جنگ با ارجاسپ.

منابع

  • فردوسی، شاهنامه
  • ذبیح‌الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Daqiqi»