سنجر، پسر ملکشاه، شصت سال بر خراسان فرمان راند؛ نخست امیر و از ۵۱۱ قمری سلطان بزرگ سلجوقی. شاعرانی چون انوری و معزی در دربارش بودند. اما در ۵۳۶ از قراختاییان شکست خورد و در ۵۴۸ به دست غزان اسیر شد و سال‌ها در بند ماند.
شجره‌نامه
پادشاه خراسان
سنجر از ۴۹۰ قمری فرمانروای خراسان بود و پس از مرگ برادرش محمد، سلطان بزرگ شد. پایتختش مرو، از شهرهای بزرگ جهان آن روز بود و انوری، امیر معزی و ادیب صابر در دربارش بودند.
قطوان و غزان
در ۵۳۶ قمری در دشت قطوان، نزدیک سمرقند، از قراختاییان سخت شکست خورد. در ۵۴۸ قمری غزان، ایلهای ترکمانی که خراج نمی‌دادند، بر او شوریدند، مرو و نیشابور را ویران کردند و سنجر را اسیر کردند. او پس از سه سال گریخت، اما اندکی بعد در ۵۵۲ قمری درگذشت. آرامگاه او در مرو از شاهکارهای معماری سلجوقی است.
گاه‌شمار زندگی
- ۴۹۰ قفرمانروایی خراسان
- ۵۱۱ ق / ۱۱۱۸ مسلطان بزرگ
- ۵۳۶ ق / ۱۱۴۱ مشکست قطوان
- ۵۴۸ ق / ۱۱۵۳ ماسارت به دست غزان
- ۵۵۲ ق / ۱۱۵۷ مدرگذشت در مرو
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
آرامگاه سلطان سنجر کجاست؟
در مرو، در ترکمنستان امروز.
غزان چه کسانی بودند؟
ایلهای ترکمان که در ۵۴۸ قمری بر سنجر شوریدند و او را اسیر کردند.
منابع
- راوندی، راحة الصدور
- ابن اثیر، الکامل
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Sanjar»