ابوالقاسم عارف قزوینی، شاعر و آوازخوان، با تصنیف‌هایش موسیقی ایرانی را به خدمت آزادی‌خواهی درآورد و او را «شاعر ملی» خواندند. «از خون جوانان وطن لاله دمیده» از تصنیف‌های ماندگار اوست.
شجره‌نامه
زندگی‌نامهعارف قزوینی
همکاراندرویش‌خان، ایرج میرزا (سراینده‌ی عارف‌نامه درباره‌ی او)
تصنیف‌های مشروطه
عارف در قزوین زاده شد و صدای خوشی داشت. در جنبش مشروطه به آزادی‌خواهان پیوست و تصنیف را، که پیش از آن بیشتر سرگرمی بود، زبان میهن‌دوستی کرد. تصنیف‌هایی چون «از خون جوانان وطن لاله دمیده» در دستگاه دشتی و «گریه را به مستی بهانه کردم» در یاد مردم ماند.
کنسرت‌ها و پایان
کنسرت‌های او در تهران پرشور بود و در آن‌ها درباره‌ی سیاست و میهن سخن می‌گفت. سال‌های پایانی را در تنهایی و تنگدستی در همدان گذراند و همان‌جا درگذشت. آرامگاهش در کنار آرامگاه ابن‌سیناست.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۲۵۹ خزادن در قزوین
- ۱۲۸۵ خ به بعدسرودن تصنیف‌های مشروطه
- ۱۳۰۳ خکنسرت‌های پرشور تهران
- ۱۳۱۲ خدرگذشت در همدان
آثار
از خون جوانان وطنگریه را به مستی بهانه کردمدیوان عارف
خواندن آثار و اشعار عارف قزوینیمتن کامل در بخش شاعران سرتیترها
دیوان
پرسش‌های رایج
تصنیف «از خون جوانان وطن» از کیست؟
از عارف قزوینی، در دستگاه دشتی.
آرامگاه عارف قزوینی کجاست؟
در همدان، کنار آرامگاه ابنسینا.
منابع
- دیوان عارف قزوینی (به کوشش عبدالرحمن سیف آزاد)
- روح‌الله خالقی، سرگذشت موسیقی ایران
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «ʿĀref Qazvīnī»