محمد غفاری، معروف به کمالالملک، نقاش دربار ناصرالدین‌شاه، شیوه‌ی واقع‌گرای نقاشی اروپایی را با چیره‌دستی به ایران آورد. «تالار آینه» شاهکار اوست و مدرسه‌ی صنایع مستظرفه، که بنیان گذاشت، نسلی از هنرمندان ایرانی را پرورش داد.
شجره‌نامه
خاندان: غفاری کاشانی
نقاش دربار
کمالالملک در کاشان، در خانواده‌ای نقاش، زاده شد و در دارالفنون تهران درس خواند. ناصرالدین‌شاه هنر او را دید و او را به دربار برد و لقب «کمالالملک» داد. «تالار آینه»ی کاخ گلستان را در پنج سال کشید.
اروپا و مدرسه
در زمان مظفرالدین‌شاه به اروپا رفت و در موزه‌های فلورانس، رم و پاریس از آثار رامبرانت و تیسین رونگاری کرد. پس از بازگشت به مشروطه‌خواهان پیوست. در ۱۲۹۰ خورشیدی مدرسه‌ی صنایع مستظرفه را بنیان گذاشت و شاگردانی چون اسماعیل آشتیانی و حسینعلی وزیری پرورد.
سال‌های پایانی
در دوره‌ی رضاشاه از مدرسه کناره گرفت و به حسین‌آباد نیشابور رفت. در همان سال‌ها در حادثه‌ای یک چشمش را از دست داد. پس از درگذشت، در کنار آرامگاه عطار نیشابوری به خاک سپرده شد.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۲۶ خزادن در کاشان
- دهه‌ی ۱۲۶۰ خنقاشی تالار آینه
- ۱۲۷۷ خسفر به اروپا
- ۱۲۹۰ خبنیان مدرسه‌ی صنایع مستظرفه
- ۱۳۱۹ خدرگذشت در نیشابور
آثار
پرسش‌های رایج
تالار آینهی کمالالملک کجاست؟
تابلوی تالار آینه، که نمای تالار آینهی کاخ گلستان را نشان میدهد، در کاخ گلستان تهران نگهداری میشود.
آرامگاه کمالالملک کجاست؟
در نیشابور، کنار آرامگاه عطار.
منابع
- علی‌اکبر تفرشی‌زاده، کمالالملک
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Kamāl-al-Molk»