کمال‌الدین بهزاد، نگارگر هرات، بزرگترین استاد نگارگری ایرانی است. او با پیکره‌های زنده، ترکیب‌بندی‌های پرجنب‌وجوش و رنگ‌های درخشان، مکتب هرات را به اوج رساند و سپس سرپرست کتابخانهی سلطنتی شاه اسماعیل صفوی در تبریز شد.
شجره‌نامه
مکتب هرات
بهزاد در کودکی یتیم شد و میرک نقاش، نگارگر نامدار، او را پرورد. در دربار سلطان حسین بایقرا و زیر حمایت امیرعلی‌شیر نوایی کار کرد. نگاره‌های او برای «بوستان» سعدی (۸۹۳ قمری)، که در کتابخانهی ملی مصر نگه‌داری می‌شود، و «خمسه»ی نظامی، از شاهکارهای هنر ایرانی است.
در تبریز
پس از گرفتن هرات به دست صفویان، بهزاد به تبریز رفت و شاه اسماعیل در ۹۲۸ قمری فرمانی صادر کرد و او را سرپرست کتابخانهی سلطنتی کرد. شاگردان او، مانند سلطان محمد و میرسید علی، نگارگری مکتب تبریز را شکوفا کردند. «ساختن کاخ خورنق» و «یوسف و زلیخا» از نگاره‌های نامدار اوست.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۴۶۰ مزادن در هرات
- ۱۴۸۸ منگاره‌های بوستان سعدی
- ۱۵۲۲ مسرپرستی کتابخانهی سلطنتی صفوی در تبریز
- حدود ۱۵۳۵ مدرگذشت
آثار
پرسش‌های رایج
بهزاد در تبریز چه جایگاهی داشت؟
شاه اسماعیل یکم در ۹۲۸ قمری با فرمانی او را سرپرست کتابخانهی سلطنتی کرد؛ یعنی سرپرست همهی نگارگران، خوشنویسان و صحافان دربار.
مکتب هرات چیست؟
شیوهی نگارگری دربار تیموریان هرات در سدهی نهم قمری که بهزاد بزرگترین استاد آن بود.
منابع
- قاضی احمد قمی، گلستان هنر
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Behzād, Kamāl-al-Dīn»
- شیلا کنبای، نگارگری ایرانی