غلامحسین درویش، معروف به درویشخان، نوازنده‌ی چیره‌دست تار و سه‌تار، از نخستین کسانی است که «پیشدرآمد» و «رنگ» را در موسیقی ایرانی رواج داد و موسیقی را در کلاس برای همگان آموزش داد.
شجره‌نامه
شاگرد آقاحسینقلی
درویشخان در کودکی در دسته‌ی موزیک نظامی بود و سپس نزد آقاحسینقلی، استاد بزرگ تار، آموخت. بعدها در دربار شعاع‌السلطنه، پسر مظفرالدین‌شاه، نوازنده بود و چون می‌خواست از دربار کناره بگیرد، به خانه‌ی سفارت انگلیس پناه برد.
نوآوری‌ها
او کلاس عمومی آموزش موسیقی گشود و شاگردان بسیاری پرورد. پیش‌درآمدها و رنگ‌های او، مانند پیشدرآمد ماهور و رنگ‌های اصفهان، هنوز اجرا می‌شوند. در ۱۲۸۵ خورشیدی با گروهی از نوازندگان در لندن صفحه پر کرد که از نخستین ضبط‌های موسیقی ایرانی است. در ۵۴ سالگی در تصادف با درشکه آسیب دید و درگذشت.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۵۱ خزادن در تهران
- دهه‌ی ۱۲۸۰ خضبط صفحه در لندن
- سال‌های پس از مشروطهگشودن کلاس موسیقی
- ۱۳۰۵ خدرگذشت در تهران
آثار
پرسش‌های رایج
پیشدرآمد چیست؟
قطعهای سازی با ریتم مشخص که پیش از آواز در یک دستگاه نواخته میشود؛ درویشخان آن را رواج داد.
آرامگاه درویشخان کجاست؟
در گورستان ظهیرالدولهی تهران.
منابع
- روح‌الله خالقی، سرگذشت موسیقی ایران
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Darvīš Khan»