میرعلی تبریزی، خوشنویس سده‌ی هشتم و نهم قمری، در سنت ایرانی واضع یا ساماندهندهی خط نستعلیق شمرده می‌شود؛ خطی که «عروس خطوط اسلامی» نام گرفت و هنوز خط ملی ایرانیان است.
شجره‌نامه
زاده شدن نستعلیق
نستعلیق از آمیختن دو خط «نسخ» و «تعلیق» پدید آمد. سنت خوشنویسان، از جمله سلطانعلی مشهدی در رساله‌ی منظومش، میرعلی تبریزی را واضع آن میداند و داستانی می‌گوید که او شیوه‌ی این خط را از دیدن پرواز مرغابی‌ها در خواب دریافت. پژوهشگران نشان داده‌اند که نستعلیق پیش از او نیز در حال شکل گرفتن بود و میرعلی آن را سامان داد و قاعده‌مند کرد.
آثار
نسخه‌ای از «خمسه»ی خواجوی کرمانی منسوب به او، کتابت‌شده در ۷۹۸ قمری در بغداد، در کتابخانه‌ی بریتانیا نگه‌داری می‌شود و از کهن‌ترین نمونه‌های نستعلیق است. پسرش عبدالله و شاگردانش راه او را ادامه دادند.
گاه‌شمار زندگی
- پایان سده‌ی هشتم قمریسامان دادن خط نستعلیق
- ۷۹۸ ق / ۱۳۹۶ مکتابت خمسه‌ی خواجو در بغداد
آثار
پرسش‌های رایج
خط نستعلیق را چه کسی ساخت؟
سنت خوشنویسی میرعلی تبریزی را واضع نستعلیق میداند؛ پژوهشگران او را ساماندهندهی این خط میشمارند.
چرا نستعلیق را عروس خطوط مینامند؟
به سبب زیبایی و ظرافت حرکتها و تعادل حرفهایش.
منابع
- قاضی احمد قمی، گلستان هنر
- مهدی بیانی، احوال و آثار خوشنویسان
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Calligraphy»