مریم میرزاخانی، ریاضی‌دان ایرانی و استاد دانشگاه استنفورد، در سال ۲۰۱۴ نخستین زن و نخستین ایرانی شد که مدال فیلدز، معتبرترین جایزهی ریاضیات، را دریافت کرد.
شجره‌نامه
از المپیاد تا هاروارد
میرزاخانی در تهران به دنیا آمد و در دبیرستان فرزانگان درس خواند. در المپیاد جهانی ریاضی ۱۹۹۴ مدال طلا گرفت و در ۱۹۹۵ با امتیاز کامل دوباره طلایی شد. کارشناسی ریاضی را در دانشگاه صنعتی شریف گذراند و در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد زیر نظر کرتیس مک‌مولن دکترا گرفت.
دستاورد علمی
پژوهش‌های او درباره‌ی هندسه و پویایی سطوح خمیده (سطوح ریمانی) و فضاهای مدولی آن‌ها بود. او از جمله شمار خم‌های بسته‌ی ساده‌ی ژئودزیک را بر این سطوح با روشی نو حساب کرد. اتحادیه‌ی بین‌المللی ریاضی در سال ۲۰۱۴ مدال فیلدز را برای «سهم برجسته در پویایی و هندسه‌ی سطوح ریمانی و فضاهای مدولی آن‌ها» به او داد.
درگذشت و یاد
میرزاخانی پس از چند سال بیماری سرطان، در ۲۳ تیر ۱۳۹۶ در ۴۰ سالگی درگذشت. زادروز او، ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت)، به پیشنهاد زنان ریاضی‌دان جهان روز جهانی زنان در ریاضیات نام گرفته است.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۳۵۶تولد در تهران
- ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵دو مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی
- ۲۰۰۴دکترای ریاضی از هاروارد
- ۲۰۰۸استادی در دانشگاه استنفورد
- ۲۰۱۴مدال فیلدز
- ۱۳۹۶ (۲۰۱۷)درگذشت
آثار
پرسش‌های رایج
مدال فیلدز چیست؟
معتبرترین جایزهی ریاضیات که هر چهار سال به ریاضیدانان زیر ۴۰ سال داده میشود.
روز جهانی زنان در ریاضیات چه روزی است؟
۱۲ مه، زادروز مریم میرزاخانی.
منابع
- اتحادیه‌ی بین‌المللی ریاضی (IMU)، اعلام مدال فیلدز ۲۰۱۴
- دانشگاه استنفورد، اطلاعیه‌ی درگذشت ۲۰۱۷