ابوبکر محمد بن زکریای رازی از بزرگ‌ترین پزشکان تاریخ است. او نخستین بار آبله را از سرخک بازشناخت، بیمارستان ری و بغداد را اداره کرد و در شیمی روش آزمایشی را پیش گرفت.
پزشکی بر پایه‌ی تجربه
رازی در ری به دنیا آمد و در میانسالی به پزشکی روی آورد. او ریاست بیمارستان ری و سپس بیمارستانی در بغداد را بر عهده داشت. به جای تکیه‌ی صرف بر گفته‌های پیشینیان، حال بیماران را با دقت می‌نوشت و درمان‌ها را می‌آزمود.
رساله‌ی «الجدری و الحصبة» او نخستین شرح علمی جداسازی آبله از سرخک است و قرن‌ها به زبان‌های اروپایی خوانده می‌شد.
آثار
«الحاوی» دانشنامه‌ی بزرگ پزشکی اوست که پس از مرگش از یادداشت‌هایش گرد آمد. «المنصوری» را برای منصور بن اسحاق، فرمانروای ری، نوشت. در شیمی کتاب «سرّ الاسرار» از ابزارها و روش‌های آزمایشگاهی سخن می‌گوید. رازی فیلسوفی آزاداندیش هم بود و نظرهایش بحث‌های بسیاری برانگیخت.
یاد او
رازی در پایان عمر نابینا شد و در ری درگذشت. پنجم شهریور در ایران به نام او روز داروسازی است و دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی بسیاری نامش را بر خود دارند.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۲۵۱ قتولد در ری
- سده‌ی سوم هجریریاست بیمارستان ری و بغداد
- حدود ۲۹۰ قنگارش المنصوری
- حدود ۳۱۳ قدرگذشت در ری
آثار
پرسش‌های رایج
روز داروسازی به نام کیست؟
پنجم شهریور، روز بزرگداشت محمد زکریای رازی، روز داروسازی است.
منابع
- ابن ندیم، الفهرست
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Rāzi, Abu Bakr Moḥammad»
- دائرةالمعارف بزرگ اسلامی