پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · شاعران و نویسندگان

اسدی توسی

سراینده‌ی گرشاسپ‌نامه و نویسنده‌ی لغت فرس

نامعلوم – ۴۶۵ قمری (۱۰۷۳ میلادی) زادگاه: توس سلجوقیان

ابونصر علی بن احمد اسدی توسی، هم‌شهری فردوسی، منظومه‌ی حماسی «گرشاسپ‌نامه» را درباره‌ی گرشاسپ، نیای رستم، سرود و «لغت فرس»، کهن‌ترین فرهنگ فارسی برجامانده، را نوشت. نسخه‌ای که او از کتاب «الابنیه» نوشت، کهن‌ترین نسخه‌ی خطی فارسی است.

شجره‌نامه

زندگی‌نامهاسدی توسی
پیشروفردوسی

حماسه و فرهنگ‌نامه

اسدی در ۴۵۸ قمری «گرشاسپ‌نامه» را در نخجوان، برای امیر ابودلف، به پایان برد. «لغت فرس» را برای شاعران آذربایجان و اران نوشت که واژه‌های فارسی خراسان را نمی‌شناختند. نسخه‌ی «الابنیة عن حقایق الادویه»ی ابومنصور موفق هروی به خط او (۴۴۷ قمری) در کتابخانه‌ی وین است.

آثار

گرشاسپ‌نامهلغت فرسمناظره‌ها
خواندن آثار و اشعار اسدی توسیمتن کامل در بخش شاعران سرتیترها دیوان

پرسش‌های رایج

کهن‌ترین فرهنگ فارسی کدام است؟

لغت فرس اسدی توسی (سده‌ی پنجم قمری).

منابع

  • اسدی توسی، گرشاسپ‌نامه (تصحیح حبیب یغمایی)
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Asadi Ṭusi»