سمک عیار، قهرمان داستانی به همین نام، عیاری جوانمرد و زیرک است که در خدمت خورشیدشاه، شاهزادهی حلب، با نیرنگ و دلاوری کارهای ناشدنی میکند. «سمک عیار» از کهنترین داستانهای بلند نثر فارسی است.
داستان
خورشیدشاه، پسر مرزبانشاه حلب، دلباختهی مهپری، دختر فغفور چین، میشود و برای رسیدن به او سفر میکند. سمک عیار، که با سوگند جوانمردی به خورشیدشاه پیوسته، با پنهانکاری، جامهی دیگرگون، نیرنگهای عیارانه و دلیری، او را از بندها و جنگها میرهاند.
کتاب و عیاران
این داستان را فرامرز بن خداداد ارجانی در سدهی ششم قمری از زبان راویای به نام صدقه بن ابیالقاسم شیرازی نوشت. پرویز ناتل خانلری آن را تصحیح و منتشر کرد. داستان، تصویری زنده از آیین عیاری و جوانمردی ایرانیان، با پیمانها و سوگندها و مهماننوازیاش، به دست میدهد.
پرسشهای رایج
نویسندهی سمک عیار کیست؟
فرامرز بن خداداد ارجانی، در سدهی ششم قمری.
عیار کیست؟
جوانمردی چابک و زیرک که با سوگند پایبند به یاری ستمدیدگان و وفاداری است.
منابع
- فرامرز ارجانی، سمک عیار (تصحیح پرویز ناتل خانلری)
- دانشنامهی ایرانیکا، مدخل «Samak-e ʿAyyār»