پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · اسطوره‌ها و افسانه‌ها

ماه‌پیشونی

دختر مهربانی که ماه بر پیشانی داشت

اسطوره و افسانه‌ی ایرانی افسانه‌ها و قصه‌های مردمی

ماه‌پیشونی، قهرمان یکی از محبوب‌ترین قصه‌های عامیانه‌ی ایرانی، دختری مهربان است که نامادری‌اش او را آزار می‌دهد. به پاداش مهربانی با دیوی، ماهی بر پیشانی و ستاره‌ای بر چانه‌اش می‌درخشد و سرانجام با شاهزاده ازدواج می‌کند.

داستان

دختری مادرش را به نیرنگ زنی، که آموزگارش بود، از دست می‌دهد. مادر به گاوی زرد دگرگون می‌شود و آن زن نامادری او می‌شود. روزی پنبه‌ی دختر را باد به چاه دیوی می‌برد. دختر با فروتنی و ادب با دیو رفتار می‌کند و دیو به پاداش، ماهی بر پیشانی و ستاره‌ای بر چانه‌اش می‌نهد. دختر نامادری با بدرفتاری، شاخ و دم خر می‌گیرد.

همانندی‌ها

سرانجام شاهزاده‌ای کفش گمشده‌ی ماه‌پیشونی را می‌یابد و او را به همسری می‌گیرد. این قصه از گونه‌ی جهانی داستان‌های «سیندرلا» است و پژوهشگران فرهنگ عامه آن را در شمار نمونه‌های ایرانی این گونه آورده‌اند.

پرسش‌های رایج

ماه‌پیشونی همان سیندرلاست؟

از یک گونه‌ی جهانی داستان است: دختر ستمدیده، نامادری، کفش گمشده و ازدواج با شاهزاده.

چرا ماه بر پیشانی دختر درخشید؟

به پاداش مهربانی و ادبش با دیو.

منابع

  • فضل‌الله مهتدی (صبحی)، افسانه‌ها
  • سید ابوالقاسم انجوی شیرازی، قصه‌های ایرانی