پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · پادشاهان و بنیان‌گذاران

نادرشاه افشار

پادشاه افشار و جهان‌گشای ایرانی

۱۱۰۰ قمری (۱۶۸۸ میلادی) – ۱۱۶۰ قمری (۱۷۴۷ میلادی) زادگاه: دره‌گز، خراسان افشاریان

نادرقلی، از ایل افشار خراسان، ایران را از اشغال افغان‌ها و عثمانی و روس رها کرد و در ۱۱۴۸ قمری در دشت مغان پادشاه شد. او تا دهلی پیش رفت و از بزرگ‌ترین فرماندهان نظامی تاریخ به شمار می‌آید؛ اما سال‌های پایانی‌اش با سخت‌گیری و بدگمانی گذشت.

شجره‌نامه

پدرامامقلی
برادرانابراهیم‌خان
زندگی‌نامهنادرشاه افشار
فرزندانرضاقلی میرزافرزنداننصرالله میرزافرزندانامامقلی میرزانوادگانشاهرخ افشار

خاندان: افشار

جانشینعادل‌شاه (برادرزاده)

رهایی ایران

پس از سقوط اصفهان به دست افغان‌ها در ۱۱۳۵ قمری، نادر به شاه تهماسب دوم صفوی پیوست. در ۱۱۴۱ قمری افغان‌ها را در نبرد مهماندوست و موچه‌خورت شکست داد و اصفهان را آزاد کرد. سپس عثمانی‌ها را از غرب ایران بیرون راند و روسیه را به پس دادن کرانه‌های خزر واداشت.

از مغان تا دهلی

در ۱۱۴۸ قمری، در گردهمایی بزرگان در دشت مغان، پادشاه شد. سه سال بعد به هند لشکر کشید، در کرنال سپاه گورکانی را شکست داد و دهلی را گرفت. تخت طاووس و الماس کوه نور از غنایم این لشکرکشی بود.

پایان

در سال‌های پایانی، بیماری و بدگمانی او را سخت‌گیر کرد؛ حتی پسرش رضاقلی را کور کرد. در ۱۱۶۰ قمری در فتح‌آباد قوچان به دست سرداران خود کشته شد. آرامگاه کنونی‌اش در مشهد ساخته‌ی سده‌ی چهاردهم خورشیدی است.

گاه‌شمار زندگی

  1. ۱۶۸۸ مزادن در دره‌گز
  2. ۱۷۲۹ مآزادی اصفهان از افغان‌ها
  3. ۱۷۳۶ مپادشاهی در دشت مغان
  4. ۱۷۳۹ مپیروزی کرنال و گرفتن دهلی
  5. ۱۷۴۷ مکشته شدن در فتح‌آباد قوچان

کارنامه و یادگارها

رهایی ایران از اشغالنیروی دریایی خلیج فارسکلات نادری

پرسش‌های رایج

نادرشاه کجا پادشاه شد؟

در دشت مغان، در ۱۱۴۸ قمری (۱۷۳۶ میلادی).

الماس کوه نور اکنون کجاست؟

پس از دست‌به‌دست شدن، امروز در مجموعه‌ی جواهرات سلطنتی بریتانیاست.

منابع

  • میرزا مهدی‌خان استرآبادی، جهانگشای نادری
  • لارنس لاکهارت، نادرشاه
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Nāder Shah»