جبار عسگرزاده، معروف به باغچهبان، نخستین کودکستان ایرانی را در تبریز (۱۲۹۹ خورشیدی) و نخستین مدرسه‌ی ناشنوایان را بنیان گذاشت. او «الفبای گویا» برای ناشنوایان ساخت و شعرها و نمایش‌های بسیاری برای کودکان سرود.
شجره‌نامه
باغ کودکان
جبار در ایروان زاده شد و پس از جنگ جهانی یکم به تبریز آمد. در ۱۲۹۹ خورشیدی کودکستانی به نام «باغچهی اطفال» گشود و خود را «باغچهبان» نامید؛ نامی که پس از آن نام خانوادگی‌اش شد. او برای کودکان شعر، سرود، داستان و نمایش‌نامه نوشت.
ناشنوایان
در ۱۳۰۳ خورشیدی، در کنار کودکستان، کلاسی برای کودکان ناشنوا گشود؛ نخستین آموزشگاه ناشنوایان ایران. سپس به شیراز و تهران رفت و در تهران آموزشگاه ناشنوایان را بنیان گذاشت. «الفبای گویا» و روش لب‌خوانی او برای آموزش ناشنوایان طراحی شد. همسرش صفیه میربابایی و دخترش ثمینه باغچهبان راه او را ادامه دادند.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۶۴ خزادن در ایروان
- ۱۲۹۹ خگشودن کودکستان باغچهی اطفال در تبریز
- ۱۳۰۳ خنخستین کلاس ناشنوایان
- ۱۳۱۲ خبنیان آموزشگاه ناشنوایان تهران
- ۱۳۴۵ خدرگذشت در تهران
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
نخستین کودکستان ایران کجا بود؟
«باغچهی اطفال» در تبریز که جبار باغچهبان در ۱۲۹۹ خورشیدی گشود.
الفبای گویا چیست؟
روشی که باغچهبان برای آموزش خواندن و سخن گفتن به ناشنوایان ساخت.
منابع
- جبار باغچهبان، زندگی‌نامه‌ی خود
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Bāḡčabān, Jabbār»