میرزا حسن رشدیه نخستین مدرسههای نوین ایرانی را بنیان گذاشت و روش «صوتی» آموزش الفبا را پدید آورد که خواندن را در چند ماه می‌آموخت. او برای این کار بارها با دشمنی، ویرانی مدرسه‌ها و تبعید روبه‌رو شد، اما دست نکشید.
شجره‌نامه
مدرسه‌ی رشدیه
رشدیه در تبریز زاده شد و برای آموختن به بیروت و استانبول رفت و با مدرسههای نوین آشنا شد. نخستین مدرسه را در ایروان برای ایرانیان آنجا گشود و در ۱۲۶۷ خورشیدی نخستین مدرسه‌ی نوین را در تبریز بنا کرد. مخالفان مدرسه‌اش را چند بار ویران کردند و او را تبعید کردند.
روش نو
پیش از او کودکان سال‌ها در مکتب‌خانه الفبا را با نام حرفها می‌آموختند. رشدیه حرفها را با صدایشان آموزش داد و کتاب «وطن دیلی» و سپس «بدایة التعلیم» را نوشت. پس از آمدن به تهران، با یاری امین‌الدوله مدرسه‌ی رشدیه را در تهران گشود و راه برای مدرسههای نوین در سراسر کشور باز شد. پایان عمر را در قم گذراند.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۲۳۰ خزادن در تبریز
- ۱۲۶۷ خبنیان نخستین مدرسه‌ی نوین در تبریز
- ۱۲۷۶ خگشودن مدرسه‌ی رشدیه در تهران
- ۱۳۲۲ خدرگذشت در قم
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
چرا رشدیه را پدر آموزش نوین ایران مینامند؟
زیرا نخستین مدرسههای نوین ایرانی را بنیان گذاشت و روش آموزش الفبا با صدای حرفها را رواج داد.
آرامگاه رشدیه کجاست؟
در قم.
منابع
- شمس‌الدین رشدیه، سوانح عمر
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Rošdīya, Mīrzā Ḥasan»