پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · دانشمندان

اخوینی بخاری

پزشک و نویسنده‌ی کهن‌ترین کتاب پزشکی فارسی

نامعلوم – حدود ۳۷۳ قمری (۹۸۳ میلادی) زادگاه: بخارا سامانیان

ابوبکر ربیع بن احمد اخوینی بخاری، پزشک دوره‌ی سامانی، «هدایة المتعلمین فی الطب» را نوشت؛ کهن‌ترین کتاب پزشکی بازمانده به زبان فارسی. او در درمان بیماری‌های روانی چنان کارآزموده بود که «پزشک دیوانگان» نام گرفت.

شجره‌نامه

زندگی‌نامهاخوینی بخاری
استادانابوالقاسم مقانعی (شاگرد رازی)

هدایة المتعلمین

اخوینی شاگرد ابوالقاسم مقانعی بود که خود شاگرد محمد زکریای رازی بود. کتاب «هدایة المتعلمین» او، که برای پسرش و دیگر دانشجویان نوشت، به کالبدشناسی، بیماری‌ها و درمان می‌پردازد و از نمونه‌های نخستین نثر علمی فارسی است.

پزشک بیماری‌های روان

او در بخش بیماری‌های مغز و روان، «مالیخولیا»، «سرسام» و دیگر بیماری‌ها را شرح می‌دهد و به سبب تجربه‌ی بسیار در درمان بیماران روانی در بخارا، به «پزشک دیوانگان» شهرت یافت.

گاه‌شمار زندگی

  1. سده‌ی چهارم قمریپزشکی در بخارای سامانی
  2. حدود ۹۸۳ مدرگذشت

آثار

هدایة المتعلمین فی الطب

پرسش‌های رایج

کهن‌ترین کتاب پزشکی فارسی کدام است؟

«هدایة المتعلمین فی الطب» از اخوینی بخاری، از سده‌ی چهارم قمری.

اخوینی شاگرد که بود؟

ابوالقاسم مقانعی، از شاگردان محمد زکریای رازی.

منابع

  • اخوینی، هدایة المتعلمین (تصحیح جلال متینی)
  • دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «اخوینی»