خسرو دوم، معروف به «پرویز» (پیروز)، شاهنشاهی ساسانی را به بزرگ‌ترین گستره‌اش پس از هخامنشیان رساند و تا مصر و اورشلیم پیش رفت؛ اما در پایان شکست خورد و به دست پسرش برکنار و کشته شد. شکوه دربار او و عشقش به شیرین، دستمایه‌ی شاهکار نظامی شد.
شجره‌نامه
خاندان: ساسانی
از گریز تا تخت
در آغاز پادشاهی، بهرام چوبین، سردار نامدار، بر او شورید و خسرو به روم گریخت. امپراتور موریس به او سپاه داد و خسرو با کمک او تاج را بازپس گرفت.
بزرگ‌ترین جنگ
پس از کشته شدن موریس، خسرو به خون‌خواهی او به روم تاخت. در سال‌های بعد، سپاه ایران دمشق، اورشلیم و مصر را گشود و تا نزدیکی قسطنطنیه رسید. اما امپراتور هراکلیوس با یورشی بلند به قلب ایران آمد و خسرو در ۶۲۸ میلادی برکنار و کشته شد.
خسرو و شیرین
دربار خسرو با گنج‌ها، اسب شبدیز، نوازنده‌ی بزرگ باربد و همسرش شیرین افسانه شده است. نظامی گنجوی در «خسرو و شیرین» این عشق را سرود و فرهاد کوهکن را رقیب عاشق خسرو کرد. نقش‌برجسته‌های طاق بستان کرمانشاه را از زمان او می‌دانند.
گاه‌شمار زندگی
- ۵۹۰ مبه تخت نشستن و گریز از بهرام چوبین
- ۵۹۱ مبازگشت با یاری روم
- ۶۱۴ مگشودن اورشلیم
- ۶۱۹ مگشودن مصر
- ۶۲۸ مبرکناری و کشته شدن
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
شبدیز چیست؟
اسب نامدار خسرو پرویز که در داستانها و نقشبرجستهی طاق بستان به آن اشاره شده است.
فرهاد کوهکن واقعی بود؟
فرهاد شخصیتی داستانی است که در منظومهی نظامی پرورده شد؛ در منابع تاریخی نشانی از او نیست.
منابع
- طبری، تاریخ الرسل و الملوک
- نظامی گنجوی، خسرو و شیرین
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Kosrow II»