لطفیزاده، ریاضی‌دان و مهندس برق، با مقاله‌ی «مجموعه‌های فازی» در ۱۹۶۵، منطق فازی را پدید آورد؛ منطقی که به جای «درست یا نادرست»، درجههای میان آن دو را میپذیرد. این نظریه امروز در کنترل ماشین‌ها، لوازم خانگی و هوش مصنوعی به کار میرود.
شجره‌نامه
زندگی
لطفیزاده در باکو از پدری ایرانی، که روزنامه‌نگار بود، و مادری روس زاده شد. در ده‌سالگی با خانواده به ایران آمد، در کالج البرز درس خواند و از دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران مهندسی برق گرفت. سپس به آمریکا رفت و در ام‌آی‌تی و کلمبیا تحصیل کرد و بیش از نیم قرن استاد دانشگاه برکلی بود.
منطق فازی
در منطق کلاسیک، هر گزاره یا درست است یا نادرست. لطفیزاده نشان داد که بسیاری از مفهوم‌ها، مانند «بلند» یا «گرم»، مرز روشنی ندارند و می‌توان برایشان درجه‌ی عضویتی میان صفر و یک در نظر گرفت. این ایده نخست با تردید روبه‌رو شد، اما در دهه‌های بعد در مهندسی کنترل، ماشین لباس‌شویی، دوربین‌ها و قطارهای خودکار به کار رفت.
گاه‌شمار زندگی
- ۱۹۲۱ مزادن در باکو
- ۱۹۳۱ مآمدن به ایران
- ۱۹۴۲ مپایان تحصیل در دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران
- ۱۹۶۵ ممقاله‌ی مجموعه‌های فازی
- ۲۰۱۷ مدرگذشت در برکلی
آثار
پرسش‌های رایج
منطق فازی چیست؟
منطقی که درجههای درستی میان صفر و یک را میپذیرد و برای مفهومهای بیمرز دقیق مانند «گرم» یا «بلند» به کار میرود.
لطفیزاده کجا به خاک سپرده شد؟
در باکو، زادگاهش.
منابع
- Lotfi A. Zadeh, «Fuzzy Sets», Information and Control (1965)
- دانشگاه برکلی، یادنامه‌ی لطفیزاده (۲۰۱۷)