غیاث‌الدین جمشید کاشانی، ریاضی‌دان بزرگ کاشانی، عدد پی را تا شانزده رقم اعشار درست محاسبه کرد؛ رکوردی که تا نزدیک به دو سده شکسته نشد. او کسرهای اعشاری را سامان داد و نخستین سرپرست رصدخانه‌ی الغ‌بیگ در سمرقند بود.
شجره‌نامه
از کاشان تا سمرقند
کاشانی در کاشان زاده شد و نخستین کتاب‌هایش را آنجا نوشت. در حدود ۸۲۴ قمری الغ‌بیگ، نوه‌ی تیمور و خود ستاره‌شناس، او را به سمرقند خواند. کاشانی در ساختن رصدخانه‌ی سمرقند سهم بزرگی داشت. نامه‌هایی که از سمرقند به پدرش نوشته، تصویر زنده‌ای از زندگی علمی آنجا می‌دهد.
عدد پی و کسر اعشاری
در «الرسالة المحیطیة» (۸۲۷ قمری) نسبت محیط به قطر دایره را با محاسبه‌ی چندضلعی‌ای با ۸۰۵٬۳۰۶٬۳۶۸ ضلع، تا شانزده رقم اعشار به دست آورد. در «مفتاح الحساب» کسرهای اعشاری را به شکلی سامان‌مند به کار برد و روش‌هایی برای ریشه‌گیری عددها آورد.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۳۸۰ مزادن در کاشان
- ۱۴۱۳ منوشتن زیج خاقانی (آغاز)
- ۱۴۲۰ مرفتن به سمرقند
- ۱۴۲۴ مالرسالة المحیطیة و محاسبه‌ی عدد پی
- ۱۴۲۹ مدرگذشت در سمرقند
آثار
پرسش‌های رایج
کاشانی عدد پی را تا چند رقم محاسبه کرد؟
تا شانزده رقم اعشار درست؛ رکوردی که تا حدود ۱۶۰۰ میلادی پابرجا ماند.
رصدخانه‌ی الغ‌بیگ کجاست؟
در سمرقند، در ازبکستان امروز.
منابع
- دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «جمشید کاشانی»
- ابوالقاسم قربانی، کاشانی‌نامه
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Kāšī, Ḡīāṯ-al-Dīn»