کاوه آهنگر

کاوه، آهنگری که هفده پسرش خوراک ماران ضحاک شده بودند، محضر دروغین ضحاک را درید، پیش‌بند چرمینش را بر نیزه کرد و مردم را به یاری فریدون برانگیخت؛ آن پیش‌بند «درفش کاویانی» شد.

فریاد در کاخ ضحاک

ضحاک از بزرگان خواست گواهی دهند که او جز داد نکرده است. در همان هنگام کاوه به کاخ آمد و دادخواهی کرد که هجده پسر داشته و تنها یکی برایش مانده است. فردوسی از زبان او می‌گوید: «یکی بی‌زیان مرد آهنگرم / ز شاه آتش آید همی بر سرم». ضحاک پسرش را بازگرداند، اما کاوه آن محضر را درید و بیرون رفت.

درفش کاویانی

کاوه پیش‌بند چرمی آهنگری را بر سر نیزه کرد و مردم را گرد آورد و به سوی فریدون رفت. فریدون آن را به گوهر آراست و درفش کاویانی، نشان پادشاهی ایران، از آن پس برافراشته شد.