فریدالدین محمد عطار نیشابوری، داروفروش و عارف شاعر، «منطق‌الطیر» را سرود: داستان سفر مرغان به جست‌وجوی سیمرغ، که از شاهکارهای ادبیات عرفانی جهان است. «تذکرة الاولیاء» او زندگی‌نامه‌ی عارفان به نثر فارسی است.
شجره‌نامه
داروفروش نیشابور
عطار در نیشابور داروخانه (عطاری) داشت و بیماران را درمان می‌کرد. به گفته‌ی خودش، بسیاری از منظومه‌هایش را در همان داروخانه سرود. داستان مشهور دگرگونی او با دیدن درویشی که در داروخانه جان داد، از جامی است و سند کهن ندارد.
منطق‌الطیر
در «منطق‌الطیر»، هدهد مرغان را به سفری دشوار برای یافتن سیمرغ، پادشاه مرغان، فرامی‌خواند. آن‌ها از هفت وادی طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت و فقر و فنا می‌گذرند و از هزاران مرغ تنها سی مرغ به درگاه می‌رسند و درمی‌یابند که سیمرغ همان «سی مرغ»اند.
مرگ
به روایت مشهور، عطار در یورش مغولان به نیشابور در ۶۱۸ قمری کشته شد. آرامگاه او در نیشابور، که امیرعلی‌شیر نوایی آن را در دوره‌ی تیموری بازسازی کرد، زیارتگاه است.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۱۴۵ مزادن در کدکن یا شادیاخ نیشابور
- سال‌های میانیداروخانه‌داری و سرودن منظومه‌ها
- حدود ۱۱۷۷ مپایان منطق‌الطیر
- حدود ۱۲۲۱ مکشته شدن در یورش مغول (به روایت مشهور)
آثار
پرسش‌های رایج
هفت وادی عطار کدام‌اند؟
طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، و فقر و فنا.
تذکرة الاولیاء چیست؟
کتابی به نثر فارسی از عطار دربارهی زندگی و سخنان عارفان.
منابع
- محمدرضا شفیعی کدکنی، زبور پارسی
- بدیع‌الزمان فروزانفر، شرح احوال و نقد و تحلیل آثار عطار
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «ʿAṭṭār»