گردآفرید

گردآفرید، دختر گژدهم نگهبان دژ سپید، در جامه‌ی جنگ با سهراب نبرد کرد و با زیرکی از چنگ او گریخت؛ نماد دلیری زنان ایرانی در شاهنامه.

شجره‌نامه

نبرد با سهراب

چون هجیر، نگهبان دژ، اسیر سهراب شد، گردآفرید زره پوشید، موی در کلاهخود پنهان کرد و به میدان رفت. تیر و نیزه‌اش سهراب را به شگفتی واداشت. در نبرد کلاهخودش افتاد و سهراب دانست با دختری جنگیده است.

زیرکی

گردآفرید به سهراب وعده‌ی آشتی داد و او را تا دروازه‌ی دژ کشاند، سپس درون رفت و از بالای بارو ریشخندش کرد. همان شب مردم دژ از راهی پنهانی گریختند.