پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · پادشاهان و بنیان‌گذاران

تیمور گورکانی

جهان‌گشای ترک-مغول و بنیان‌گذار تیموریان

۷۳۶ قمری (۱۳۳۶ میلادی) – ۸۰۷ قمری (۱۴۰۵ میلادی) زادگاه: کش (شهر سبز) تیموریان

تیمور، از قبیله‌ی ترک‌شده‌ی برلاس، با لشکرکشی‌های خونین از دهلی تا آنکارا و از دمشق تا مسکو تاخت و شهرهای بسیاری از جمله اصفهان را ویران کرد. اما در سمرقند، پایتختش، هنرمندان و دانشمندان گرد آمدند و پسرانش دوره‌ی شکوفایی هنر تیموری را پدید آوردند.

شجره‌نامه

پدرامیر ترغای
زندگی‌نامهتیمور گورکانی
فرزندانشاهرخفرزندانمیرانشاهفرزندانعمرشیخفرزندانجهانگیرنوادگانالغ‌بیگنوادگانبایسنقرنوادگانسلطان حسین بایقرااز نوادگان دور

خاندان: برلاس، تیموری

جهان‌گشایی

تیمور در جوانی در نبردی زخمی شد و لنگ ماند؛ از این رو «تیمور لنگ» خوانده شد. در ۷۷۱ قمری فرمانروای ماوراءالنهر شد و سپس ایران را گرفت. در ۷۸۹ قمری، پس از شورش اصفهان، شهر را ویران کرد و مناره‌هایی از سر کشتگان ساخت. در ۸۰۱ دهلی را گرفت و در ۸۰۴ بایزید عثمانی را در آنکارا شکست داد و اسیر کرد.

سمرقند

تیمور صنعتگران و هنرمندان شهرهای گشوده را به سمرقند برد و مسجد بی‌بی خانم و دیگر بناهای بزرگ را ساخت. به روایت ابن عربشاه، دیداری نیز با ابن خلدون، تاریخ‌نگار نامدار، در دمشق داشت. او در ۸۰۷ قمری، در راه لشکرکشی به چین، در اترار درگذشت و در گور امیر سمرقند به خاک سپرده شد. داستان دیدارش با حافظ را پژوهشگران افسانه می‌دانند.

گاه‌شمار زندگی

  1. ۷۳۶ ق / ۱۳۳۶ مزادن در کش
  2. ۷۷۱ ق / ۱۳۷۰ مفرمانروایی ماوراءالنهر
  3. ۷۸۹ ق / ۱۳۸۷ مویرانی اصفهان
  4. ۸۰۱ ق / ۱۳۹۸ مگرفتن دهلی
  5. ۸۰۴ ق / ۱۴۰۲ مپیروزی آنکارا
  6. ۸۰۷ ق / ۱۴۰۵ مدرگذشت در اترار

کارنامه و یادگارها

سمرقند تیموریمسجد بی‌بی خانمگور امیر

پرسش‌های رایج

چرا تیمور را لنگ می‌نامند؟

در جوانی در نبردی زخم برداشت و لنگ ماند.

آرامگاه تیمور کجاست؟

گور امیر در سمرقند.

منابع

  • شرف‌الدین علی یزدی، ظفرنامه
  • ابن عربشاه، عجائب المقدور
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Timur»