شاهرخ، کوچک‌ترین پسر تیمور، پس از کشمکش‌های جانشینی، چهل سال از هرات بر قلمرو تیموری فرمان راند. روزگار او، با همسرش گوهرشاد و پسرانش الغ‌بیگ و بایسنقر، دوره‌ی آرامش و شکوفایی هنر، معماری و دانش بود.
شجره‌نامه
خاندان: تیموری
پادشاه آرام
شاهرخ برخلاف پدر، به جای جهان‌گشایی به سامان دادن کشور پرداخت. پایتخت را در هرات نهاد و سفیرانی به چین فرستاد؛ گزارش سفر غیاث‌الدین نقاش به دربار مینگ از سندهای ارزشمند است. او با قراقویونلوها برای آذربایجان جنگید.
گوهرشاد و هنر
همسرش گوهرشاد آغا مسجد گوهرشاد مشهد و مصلای هرات را با معماری قوامالدین شیرازی ساخت. پسرش بایسنقر کتابخانه‌ای با خوشنویسان و نگارگران برپا کرد که شاهنامهی بایسنقری از آن است، و پسر دیگرش الغ‌بیگ در سمرقند رصدخانه ساخت. حافظ ابرو، تاریخ‌نگار دربار او، «زبدة التواریخ» را نوشت.
گاه‌شمار زندگی
- ۸۰۷ ق / ۱۴۰۵ مرسیدن به فرمانروایی در خراسان
- ۸۲۱ ق / ۱۴۱۸ مساخت مسجد گوهرشاد
- ۸۳۳ ق / ۱۴۳۰ مشاهنامه‌ی بایسنقری
- ۸۵۰ ق / ۱۴۴۷ مدرگذشت در ری
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
شاهنامهی بایسنقری چیست؟
نسخهای نگارین از شاهنامه که در ۸۳۳ قمری در کتابخانهی بایسنقر، پسر شاهرخ، فراهم شد و در فهرست حافظهی جهانی یونسکو است.
مسجد گوهرشاد را چه کسی ساخت؟
گوهرشاد آغا، همسر شاهرخ، با معماری قوامالدین شیرازی.
منابع
- حافظ ابرو، زبدة التواریخ
- عبدالرزاق سمرقندی، مطلع سعدین
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Šāhroḵ»