سید محمدباقر استرآبادی، معروف به میرداماد، فیلسوف و فقیه بزرگ دورهی صفوی و بنیان‌گذار «مکتب فلسفی اصفهان» است. او خود را «معلم ثالث» می‌خواند و ملاصدرا بزرگ‌ترین شاگرد او بود.
شجره‌نامه
زندگی
میرداماد در استرآباد زاده شد و در مشهد و قزوین درس خواند. لقب «داماد» را از پدرش به ارث برد که داماد محقق کرکی، فقیه نامدار، بود. در اصفهان، در دربار شاه عباس، شیخ‌الاسلام شد و حوزه‌ی درسی پرشماری داشت.
اندیشه
مهم‌ترین نظریهی او «حدوث دهری» است؛ راهی میانه برای پاسخ به پرسش کهن قدیم یا حادث بودن جهان. کتاب «القبسات» او در این باره است. او با تخلص «اشراق» شعر فارسی نیز می‌سرود.
ملاصدرا، فیض کاشانی و عبدالرزاق لاهیجی از شاگردان او بودند.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۵۶۱ مزادن در استرآباد
- سال‌های جوانیآموختن در مشهد و قزوین
- دورهی شاه عباسشیخ‌الاسلامی اصفهان
- ۱۶۳۱ مدرگذشت در راه عتبات و خاکسپاری در نجف
آثار
پرسش‌های رایج
حدوث دهری چیست؟
نظریهی میرداماد که جهان را نه حادث زمانی و نه قدیم، بلکه «حادث در دهر»، مرتبهای میان زمان و سرمدیت، میداند.
مکتب اصفهان چیست؟
جریان فلسفی دورهی صفوی با چهرههایی چون میرداماد، شیخ بهایی، میرفندرسکی و ملاصدرا.
منابع
- دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «میرداماد»
- سید حسین نصر، مکتب اصفهان
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Dāmād»