بابک بیش از بیست سال در کوهستان‌های آذربایجان رهبری خیزش خرمدینان را در برابر خلافت عباسی بر عهده داشت و یکی از بلندترین و سرسخت‌ترین ایستادگی‌های ایرانیان در سده‌های نخست اسلامی را رقم زد.
خیزش
بابک در حدود سال ۲۰۱ هجری (۸۱۶ م) رهبری خرمدینان را به دست گرفت؛ جنبشی که ریشه در آیین‌ها و باورهای ایرانی پیش از اسلام داشت. پایگاه او دژ «بذ» در کوهستان‌های قره‌داغ بود که امروز به «قلعه‌ی بابک» در نزدیکی کلیبر شناخته می‌شود.
پایان کار
سپاهیان خلافت سال‌ها از پس او برنیامدند تا اینکه معتصم، خلیفه‌ی عباسی، افشین سردار اُسروشنی را به جنگ او فرستاد. بذ در سال ۲۲۲ هجری (۸۳۷ م) گشوده شد، بابک گریخت اما به خیانت گرفتار و به سامرا برده شد و در سال ۲۲۳ هجری به سختی کشته شد.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۸۱۶ مآغاز رهبری خرمدینان
- ۸۳۵ مفرستاده شدن افشین به جنگ او
- ۸۳۷ مگشوده شدن دژ بذ
- ۸۳۸ مکشته شدن در سامرا
کارنامه و یادگارها
بیش از دو دهه ایستادگی در دژ بذ
پرسش‌های رایج
قلعه‌ی بابک کجاست؟
در استان آذربایجان شرقی، نزدیک شهر کلیبر، بر فراز کوهی بلند.
منابع
- طبری، تاریخ الرسل و الملوک
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Bābak Korramdin»
- غلامحسین صدیقی، جنبش‌های دینی ایرانی