مازیار پسر قارن، از خاندان قارنوند، فرمانروای کوهستان‌های طبرستان بود. او در سال ۲۲۴ قمری بر خلافت عباسی شورید و پس از شکست، در ۲۲۵ قمری در سامرا کشته شد. نام او در یاد ایرانیان با پایداری در برابر خلافت همراه است.
شجره‌نامه
فرمانروای طبرستان
مازیار از خاندان کهن قارن بود که در کوهستان‌های طبرستان فرمان می‌راندند. او نخست با خلیفه مأمون کنار آمد و از او فرمان فرمانروایی گرفت، اما با خاندان طاهریان، فرمانروایان خراسان، درگیر شد.
شورش و فرجام
در زمان معتصم، از پرداخت خراج به طاهریان سر باز زد و شورید. منابع می‌گویند با افشین، سردار ایرانی خلیفه، پنهانی در ارتباط بود. سپاه عبدالله بن طاهر به طبرستان آمد و مازیار با خیانت نزدیکانش گرفتار شد. او را به سامرا بردند و پس از تازیانه کشتند و پیکرش را کنار پیکر بابک خرمدین بر دار کردند.
صادق هدایت و مجتبی مینوی نمایشنامهی «مازیار» را درباره‌ی او نوشتند.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۲۰۷ قگرفتن فرمان طبرستان از مأمون
- ۲۲۴ ق / ۸۳۹ مشورش بر عباسیان و طاهریان
- ۲۲۵ ق / ۸۴۰ مگرفتار شدن و کشته شدن در سامرا
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
مازیار با بابک چه پیوندی داشت؟
هر دو در زمان معتصم بر خلافت شوریدند و پیکر هر دو در سامرا بر دار شد؛ منابع از پیوند پنهان مازیار با افشین، که بابک را گرفتار کرده بود، سخن می‌گویند.
نمایشنامهی مازیار از کیست؟
از صادق هدایت، با پیشگفتار تاریخی مجتبی مینوی.
منابع
- طبری، تاریخ الرسل و الملوک
- ابن اسفندیار، تاریخ طبرستان
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Māzyār»