پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · اسطوره‌ها و افسانه‌ها

پری

از جادوی اهریمنی تا زیبایی آسمانی

اسطوره و افسانه‌ی ایرانی جانوران و آفریدگان شگفت

پری در اوستا آفریده‌ای اهریمنی و فریبنده بود که به شکل ستاره‌ی دنباله‌دار یا زنی زیبا آدمیان را می‌فریفت. اما در ادبیات فارسی پس از اسلام، معنایش دگرگون شد و نماد زیبایی و لطافت شد؛ تا جایی که «پری‌رو» و «پری‌وش» ستایش زیبایی است.

پری در اوستا

در اوستا «پئیریکا» از آفریدگان اهریمنی است که با جادو و فریبندگی، آب و گیاه را می‌آلاید و تیشتر با آنان می‌جنگد. گرشاسپ نیز با پری‌ای به نام خنثئیتی جنگید.

پری در ادب فارسی

در شاهنامه پریان گاه یاران آدمیان‌اند: در سپاه هوشنگ در کنار آدمیان می‌جنگند. در ادبیات پسین و قصه‌های عامیانه، پری موجودی زیبا و بالدار است و «شاه پریان» در افسانه‌ها جای دارد. واژه‌هایی چون «پری‌رو» و «پری‌وش» ستایش زیبایی است و حافظ گفته است: «پری نهفته‌رخ و دیو در کرشمه‌ی حسن».

پرسش‌های رایج

پری در اوستا نیک بود یا بد؟

در اوستا آفریده‌ای اهریمنی و فریبنده بود.

چرا در فارسی پری نماد زیبایی است؟

در دوره‌ی اسلامی، معنای پری دگرگون شد و نماد زیبایی و لطافت شد.

منابع

  • اوستا، تیر یشت
  • دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Pari»
  • بهمن سرکاراتی، پری: تحقیقی در حاشیه‌ی اسطوره‌شناسی