پرش به محتوای اصلی
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
← درخت مشاهیر ایران · اسطوره‌ها و افسانه‌ها

درخت گوکرن و درخت همه‌تخمه

درختان اسطوره‌ای دریای فراخکرت

اسطوره و افسانه‌ی ایرانی جانوران و آفریدگان شگفت

در اسطوره‌ی ایرانی، دو درخت شگفت در دریای فراخکرت می‌رویند: «گوکرن» یا هوم سپید، که درمان‌بخش همه‌ی دردها و مایه‌ی بی‌مرگی در پایان جهان است، و «ویسپوبیش» یا درخت همه‌تخمه، که دانه‌ی همه‌ی گیاهان از آن است و سیمرغ بر آن آشیان دارد.

هوم سپید

به روایت بندهش، گوکرن در میان دریای فراخکرت روییده و ده ماهی کر (کر ماهی) گرداگرد آن شنا می‌کنند و از آن پاسداری می‌کنند تا وزغی که اهریمن آفریده، به آن آسیب نرساند. در پایان جهان، از هوم سپید نوشابه‌ی بی‌مرگی برای همه‌ی مردمان فراهم می‌شود.

درخت همه‌تخمه

ویسپوبیش، درخت «دورکننده‌ی غم»، تخمه‌ی همه‌ی گیاهان را دارد. سیمرغ بر آن می‌نشیند و هزار شاخه‌اش را می‌شکند و دانه‌ها پراکنده می‌شوند. این درخت از کهن‌ترین نمونه‌های اسطوره‌ی «درخت زندگی» در فرهنگ ایرانی است؛ همان نمادی که درخت این صفحه از آن الهام گرفته است.

پرسش‌های رایج

هوم سپید چیست؟

درخت اسطوره‌ای گوکرن در دریای فراخکرت که مایه‌ی درمان و بی‌مرگی است.

سیمرغ بر کدام درخت آشیان دارد؟

بر درخت همه‌تخمه (ویسپوبیش).

منابع

  • بندهش
  • اوستا، رشن یشت
  • مهرداد بهار، پژوهشی در اساطیر ایران