میرزا محمدعلی صائب تبریزی، ملک‌الشعرای شاه عباس دوم، بزرگ‌ترین شاعر «سبک هندی» یا اصفهانی است. تک‌بیت‌های او، با مضمون‌های باریک و تمثیل‌های زنده، بسیاری‌شان ضرب‌المثل شده‌اند.
شجره‌نامه
زندگی
صائب در خانواده‌ای تبریزی که شاه عباس یکم آنان را به عباس‌آباد اصفهان کوچانده بود، بزرگ شد. در جوانی به هند رفت و چند سال در دربار گورکانیان و نزد ظفرخان احسن، فرمانروای کابل و کشمیر، ماند. سپس به اصفهان بازگشت و شاه عباس دوم او را ملک‌الشعرا کرد.
شعر
دیوان صائب بیش از شصت هزار بیت دارد. سبک او بر «مضمون‌یابی» و تمثیل استوار است: در یک مصراع اندیشه‌ای را می‌گوید و در مصراع دیگر نمونه‌ای از طبیعت یا زندگی روزمره برایش می‌آورد؛ از این رو بسیاری از تک‌بیت‌هایش زبانزد شده است. آرامگاهش در اصفهان است.
گاه‌شمار زندگی
- حدود ۱۵۹۲ مزادن
- ۱۶۲۶ مسفر به هند
- حدود ۱۶۳۲ مبازگشت به اصفهان
- دوره‌ی شاه عباس دومملک‌الشعرایی
- ۱۶۷۶ مدرگذشت در اصفهان
آثار
پرسش‌های رایج
سبک هندی چیست؟
شیوهای در شعر فارسی سدههای یازدهم و دوازدهم قمری که بر مضمونسازی باریک، تمثیل و خیال پیچیده تکیه دارد.
آرامگاه صائب کجاست؟
در اصفهان، در محلهای که به نام او «صائب» خوانده میشود.
منابع
- محمد قهرمان، دیوان صائب (تصحیح)
- دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «صائب تبریزی»
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Ṣāʾeb Tabrizi»