شاپور دوم پیش از زاده شدن به پادشاهی رسید و هفتاد سال فرمان راند؛ طولانی‌ترین پادشاهی تاریخ ایران. او مرزهای ساسانی را در برابر روم و تازیان استوار کرد و ارمنستان و شهرهای میان‌رودان را بازپس گرفت.
شجره‌نامه
خاندان: ساسانی
پادشاهِ پیش از زادن
به روایت طبری و دیگران، هنگامی که هرمزد دوم درگذشت، بزرگان تاج را بر شکم همسر باردار او نهادند و فرزندی که هنوز زاده نشده بود، پادشاه شد. در کودکی‌اش، تازیان به کرانه‌های جنوبی ایران تاختند و او در جوانی سخت با آنان جنگید؛ از این رو در منابع عربی «ذوالاکتاف» (صاحب شانه‌ها) لقب گرفت.
جنگ با روم
شاپور سال‌ها با امپراتوری روم بر سر میان‌رودان و ارمنستان جنگید. در ۳۶۳ میلادی، یولیانوس امپراتور روم با سپاهی بزرگ تا تیسفون آمد، اما در عقب‌نشینی کشته شد. جانشینش، یوویانوس، ناچار شد شهرهای نصیبین و سنگار و بخش بزرگی از ارمنستان را به ایران واگذارد.
گاه‌شمار زندگی
- ۳۰۹ مپادشاهی از بدو تولد
- ۳۳۷ مآغاز جنگ‌های بزرگ با روم
- ۳۶۳ مشکست و مرگ یولیانوس، پیمان یوویانوس
- ۳۷۹ مدرگذشت
کارنامه و یادگارها
پرسش‌های رایج
چرا شاپور دوم را ذوالاکتاف مینامند؟
در منابع عربی آمده که او پس از سرکوب تازیان، شانههای اسیران را سوراخ کرد؛ این لقب از همین روایت است.
طولانی‌ترین پادشاهی ایران از کیست؟
شاپور دوم ساسانی، با هفتاد سال پادشاهی (۳۰۹ تا ۳۷۹ میلادی).
منابع
- طبری، تاریخ الرسل و الملوک
- آمیانوس مارکلینوس، تاریخ
- دانشنامه‌ی ایرانیکا، مدخل «Šāpur II»