پرش به محتوای اصلی
صفی علیشاه

صفی علیشاه

دفتر دوم

۷۸ شعر

فهرست اشعار

  1. بخش ۱ - مقدمه بسم الله الرحمن الرحیم
  2. بخش ۲ مدتی بُد کز کسالت های دل
  3. بخش ۳ - در جرح منکرین‌ مشرب‌ عرفان و معنی‌ استقامت‌ در اعمال و ایمان دین‌ خلقی‌ تا دهد شیطان به‌ باد
  4. بخش ۴ - در طلب اعانت و همّت از سلطان ولایت و اوّل مقصود اهل حقیقت و آخر منزل راهروان طریقت حضرت اسدالله الغالب علی بن ابیطالب علیه صلوات الله الملک الوهاب و فقنا الله لبیان هذه المطالب یا علی‌ ای رهبر ارباب‌ دل
  5. بخش ۵ - در بیان میدان داری علمدار کربلا و سقای اهل‌ بیت‌ علی‌ مرتضی‌، حضرت‌ ابوالفضل‌ العباس و اتمام حجت‌ نمودن آن مولای ناس بر آن فرقه‌ نسناس قبله‌ اهل‌ وفا، شمشیر حق‌
  6. بخش ۶ - در معنی‌ طلب‌ و قبح‌ سوء ظن‌ طالب‌ مسکین‌ کجایی‌ گوش گیر
  7. بخش ۷ - در نصیحت‌ برادران ایمانی‌ به‌ پاس حرمت‌ اهل‌ ﷲ ای برادر زین‌ فقیر خیرخواه
  8. بخش ۸ - در بیان نصیحت‌ کردن آن شیر بیشه‌ ایجاد و قبله‌ اقطاب‌ و اوتاد بر اهل‌ جور و عناد لعنت‌ ﷲ علیهم‌ الی‌ یوم التناد کوفیان را هم‌ به‌ آواز جلی‌
  9. بخش ۹ - در مقاتله‌ آن شیر بیشه‌ وجود با شیاطین‌ انسی‌ نمود و معنی‌ فنای فی‌المعبود رزقنا ﷲ الملک‌ الودود شد علی‌ با ذوالفقار حیدری
  10. بخش ۱۰ - در معنی‌ فنا گر فنا را بذل جان فهمیده ای
  11. بخش ۱۱ - در بیان آنکه‌ تا سالک‌ چشم‌ از امید و آمال خویش‌ نپوشد و در طاعت‌ سلطان مملکت‌ فقر به‌ فنای خویش‌ نکوشد به‌ سرّ و ما التصلوا لا فرق بینهم‌ و بین‌ حبیبهم‌ نرسد و در ضمن‌ بیان به‌ تفصیل‌ این‌ معنی‌ خواهد رسید در شرح احوال جناب‌ قاسم‌ بن‌ الحسن‌ و ش هر متاعی‌ را دکّانی‌ خود سزاست‌
  12. بخش ۱۲ - در تحقیق‌ دعا و معنی‌ ادعونی‌ استجب‌ لکم بر زبان آمد مرا نام دعا
  13. بخش ۱۳ - در بیان معرفت‌ وجود و شرح آنکه‌ عارف‌ کامل‌ چون از تعینات‌ آثاری رسته‌ است‌ لهذا آثار را عوارض بیند و مؤثر را در آثار نگرد و بلکه‌ بجز مؤثر هیچ‌ نبیند و این‌ کمال معرفت‌ اوست‌ و بیان وحدت‌ وجود و سیر سالک‌ الی‌ ﷲ و اتصال او در قوس صعود به‌ حقیقت‌ دیدة حق‌ بین‌ ز حق‌ جو ای پسر
  14. بخش ۱۴ - خطاب‌ به‌ پیر طریقت رحمت‌ للعالمین‌ روحی‌ فداک
  15. بخش ۱۵ - خطاب‌ به‌ نفس‌ ناطقه‌ و بیان جذبه‌ عارف‌ ای صفی‌ شد رَخش‌ نظمت‌ تیز رو
  16. بخش ۱۶ - درشرح احوال خضر و موسی‌ علی‌ نبینا و آله‌ و علیهم‌ السلام و بیان آنکه‌ چون طالب‌ سالک‌ در تمکین‌ شیخ‌ کامل‌ آمد باید در تحت‌ ارادة او آید و اختیار و اراده و دانش‌ خود را مضمحل‌ نماید چنانکه‌ میت‌ در تحت‌ تصرّف‌ غسال و معنی‌ موت‌ ارادی این‌ است‌ و آنچه‌ در مقام تکمیل‌ از آن شیخ‌ ربانی‌ به‌ ظهور رسد باید سالک‌ به‌
  17. بخش ۱۷ - بیان نمودن خضر سرّ افعال خود را گوش کن‌ تا با تو ای فرخنده کیش‌
  18. بخش ۱۸ - خطاب‌ به‌ پیر طریقت ای علی‌ رحمت‌ ای شاه نخست‌
  19. بخش ۱۹ - در تحقیق‌ افعال خضر و اسرار آن طالب‌ حق‌ چونکه‌ در اول قدم
  20. بخش ۲۰ - در معنی‌انا فتحنا لک‌ فتحاً مبینا لیغفر لک‌ ﷲ ما تقدم من‌ ذنبک‌ و ما تأخّر و یتم‌ نعمته‌ علیک‌ و یهدیک‌ صراطاً مستقیماً بدان ای سالک‌ طریق‌ هدایت‌ و طالب‌ وصول به‌ سر منزل ولایت‌ که‌ چون انسان کامل‌ که مظهر اسمای حسنای الهیه‌ است‌ از مرتبه‌ وجود به‌ عالم‌ ملک‌ و شهود تنزل کند و متلبس‌ به‌ لباس ناسوتی‌ عنصری گردد و به‌ تعینات‌ امکانی‌ که‌ هر یک‌ مرتبه‌ای است‌ از مراتب‌ وجود
  21. بخش ۲۱ - در معنی‌ کریمه‌ یا ایها المزمل احمدا از سر بیفکن‌ دلق‌ را
  22. بخش ۲۲ - در کریمه‌ الم‌ یجدک یتیماً فآوی احمدا آور یتیمی‌ را به‌ یاد
  23. بخش ۲۳ - و وجدک ضالاً فهدی احمدا یاد آر کز ملک‌ وجود
  24. بخش ۲۴ - و وجدک عائلاً فاغنی احمدا بودی تو از گنج‌ لقا
  25. بخش ۲۵ - فاما الیتیم‌ فلا تقهر و اما السائل‌ فلا تنهر بر یتیمان پس‌ مکن‌ قهر ای سند
  26. بخش ۲۶ - و امّا بنعمه‌ ربک‌ فحدث کن‌ حدیث‌ از نعمت‌ ما بر گروه
  27. بخش ۲۷ - در بیان حالت‌ جذب‌ و شور عاشق‌ سالک مرحبا پروانگان جمع‌ حق‌
  28. بخش ۲۸ - در بیان معنی‌ جبر و تفویض‌ و تحقیق‌ معنی‌ ایاک نعبد و ایاک نستعین‌ فاستمع‌ نسبت‌ ایاک نعبد گر تو راست‌
  29. بخش ۲۹ - تمهید ثانی‌ چونکه‌ انسان را خداوند مجید
  30. بخش ۳۰ - در تمهید تحقیق‌ صراط المستقیم‌ و بیان معنی‌ امر بین‌ الامرین گوش جان را دار حاضر ای حکیم‌
  31. بخش ۳۱ - در بیان آنکه‌ خط‌ مستقیم‌ در میان خطوط که‌ مابین‌ دو نقطه‌ فوقانی‌ و تحتانی‌ واقع‌ است‌ آن است‌ که‌ اقصر و اقرب‌ باشد لهذا صراط المستقیم‌ خط‌ اقصر است سرّ دیگر دارم و جوش دگر
  32. بخش ۳۲ - در بیان آنکه‌ رهنما را ظاهریست‌ و باطنی‌،باطنش‌ متصف‌ به‌ وحدت‌ است‌ و ظاهرش متصف‌ کثرت‌، در ظاهر عبد است‌ و در باطن‌ حق‌، معنی‌ العبودیه‌ جوهره کنهها الربوبیه‌ را اینجا دریاب وصف‌ ره را چون شنیدی ای پسر
  33. بخش ۳۳ - در تحقیق‌ صراط الذین‌ انعمت‌ علیهم‌ ای طالب‌ راه گوش معنی‌ بگشا انعمت‌ علیهم‌ را دریاب‌ و بدانکه‌ چون اهدنا الصراط المستقیم‌ گویی‌ راه کجاست‌ و از حق‌ طلب‌ کدام راه می‌ نمایی‌، این‌ معنی‌ بر تو مجهول نباشد حق‌ جل‌ و علا راه را واضح‌ نموده و انعمت هرچه‌ خواهم‌ زین‌ بیان گردم خموش
  34. بخش ۳۴ - درسرّ طلب‌ یاری نمودن امام برحق‌ و ناصر مطلق‌ اباعبدﷲ الحسین‌ علیه‌ السلام لاجرم در کربلا عشاق چند
  35. بخش ۳۵ - در مکالمه‌آن حضرت‌ با سید سجاد صلوات‌ ﷲ علیهما کرد او را بانگ‌ شه‌، کای شیر حق‌
  36. بخش ۳۶ - در بیان حاضر شدن حقیقت‌ اشیاء در عرصه‌ کربلا به‌ یاری آن موجد ماسویٰ چون علی‌ فرمود در میدان نظر
  37. بخش ۳۷ - در مناجات‌ و خطاب‌ به‌ حضرت‌ قاضی‌ الحاجات‌ یا حسین‌(ع) ای سامع‌ الدعوات‌ ما
  38. بخش ۳۸ - عرض حال نمودن انبیاء با حضرت‌ سید الشهدا(ع) انبیاء کردند اول عرض حال
  39. بخش ۳۹ - در بیان آنکه‌ عجز و انکسار و لابه‌ و گریه‌ سالک‌ را شرط سلوک است‌ و از لوازم محبت‌ و به‌ نور گریه‌ پرده های ظلمانی‌ انانیتش‌ رقیق‌ گردد آری از این‌ گریه‌ دل روشن‌ شود
  40. بخش ۴۰ - عرض حال نمودن ملائکه‌ با آن جناب‌ و تمنای یاری نمودن و جواب‌ آن برگزیدة حضرت‌ رب الارباب‌ پس‌ ملایک‌ محو و بی‌ خویش‌ آمدند
  41. بخش ۴۱ - خطاب‌ آن سلطان انس‌ و جان به‌ جنیان و شرح مسئله‌ قابلیات‌ اشیاء، در ضمن‌ بیان مطلب‌ را دریاب هان بیا زعفر چه‌ باشد حاجتت‌
  42. بخش ۴۲ - در معنی‌ السعید سعید فی‌ بطن‌ امه‌ والشقی‌ شقی‌ فی‌ بطن‌ امه‌ حق‌ تعالی‌ چونکه‌ ارسال وجود
  43. بخش ۴۳ - رجوع به‌ حکایت‌ زعفر جنی‌ و جنیان در سعادت‌ زعفرا نیک‌ اختری
  44. بخش ۴۴ - خطاب‌ آن سلطان لولاک با افلاک آسمانا حاجت‌ عرض تو چیست‌
  45. بخش ۴۵ - خطاب‌ با زمین‌ و کوهها ای زمین‌ آرام گیر این‌ جنبشت‌
  46. بخش ۴۶ - خطاب‌ بحر آفرین‌ به‌ دریاها بحرها طغیان خود را وانهید
  47. بخش ۴۷ - خطاب‌ رب‌ العباد به‌ باد می‌ وزی اینسان چرا ای باد تند
  48. بخش ۴۸ - سخن‌ گفتن‌ آن ذات‌ عالی‌ از اندیشه‌ و ادراک با خاک مر تو را ای خاک چبود گفتگو
  49. بخش ۴۹ - رجوع به‌ مکالمه‌ آن سلطان عباد با جناب‌ سید سجاد روحی‌ فداهما ای علی‌ تو گرچه‌ خاکی‌ نسبتی‌
  50. بخش ۵۰ - در جهاد آن فارس میدان وحدت‌ و معنی‌ لا اله‌ الا ﷲ بار دیگر ذوالجناح تیز پی‌
  51. بخش ۵۱ - در معنی‌؛ إن الصلاه تنهی‌ عن‌ الفحشاء و المنکر و لذکر ﷲ اکبر گوش دل را برگشا بازم به‌ راز
  52. بخش ۵۲ - در معنی‌ نزلونا عن‌ الربوبیه‌ ثم‌ قولوا فی‌ فضلنا ماشئتم‌ فرماید لاجرم با رهروان ناتمام
  53. بخش ۵۳ - در معنی‌ یا من‌ اسمه‌ دواء و ذکره شفاء از دواها حاصل‌ و قصدت‌ شفاست‌
  54. بخش ۵۴ - در تطبیق‌ این‌ دو حدیث‌که‌ لنا مع‌ ﷲ حالات‌ هو نحن‌ و نحن‌ هو و نحن‌ نحن‌ و هو هو و حدیث‌ دیگر که‌ ما عرفناک حق‌ معرفتک‌ فرماید تا شکسته‌ عشق‌ مُهر نطق‌ من‌
  55. بخش ۵۵ - در شرح حال خود و رجوع به‌ قتال آن شاه ذوالجلال هرچه‌ نوشد می‌ ز خُم‌ّ وصف‌ دوست‌
  56. بخش ۵۶ - در بیان وجوب‌ لطف بر وجود لطف‌ هر شی‌ء زنده است‌
  57. بخش ۵۷ - در خطاب‌ با لطیف‌ وهاب یا حسین‌(ع) ای شاه ذو لطف‌ خفی‌
  58. بخش ۵۸ - رجوع به‌ مطلب‌ و بیان عدل و سرّ صراط در ضمن‌ آن چون سخن‌ پیش‌ آمد از لطف‌ خفی‌
  59. بخش ۵۹ - در تحقیق‌ علم‌ حضوری و حصولی علمی‌ آن کو عین‌ ذات‌ داور است‌
  60. بخش ۶۰ - رجوع آن جناب‌ به‌ خیمه‌ گاه در وداع آخر شاه دین‌ برگشت‌ اندر خیمه‌گاه

متن اشعار به نقل از گنجور.