پرش به محتوای اصلی
پنج‌شنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵

باباطاهر

ز دست دیده و دل هر دو فریاد

ز دست دیده و دل هر دو فریاد

که هر چه دیده بیند، دل کند یاد

بسازم خنجری نیشش ز پولاد

زنم بر دیده تا دل گردد آزاد

درباره‌ی این شعر

از مشهورترین دوبیتی‌های باباطاهر عریان، عارف و شاعر همدانی قرن پنجم.

معنی ساده

از دست چشم و دل فریاد! هر چه چشم ببیند، دل آن را به یاد می‌سپارد و بی‌تاب می‌شود. خنجری با نوک پولادین می‌سازم و بر چشم می‌زنم تا دل آزاد شود. (یعنی نگاه، سرچشمه‌ی دلبستگی و رنج است.)

English translation

I cry out against both eye and heart, for whatever the eye sees, the heart remembers. I will forge a dagger with a steel point and strike the eye, so the heart may be free.

پرسش‌های رایج

شعر «ز دست دیده و دل هر دو فریاد» از کیست؟

این شعر از باباطاهر است. از مشهورترین دوبیتی‌های باباطاهر عریان، عارف و شاعر همدانی قرن پنجم.

معنی شعر «ز دست دیده و دل هر دو فریاد» چیست؟

از دست چشم و دل فریاد! هر چه چشم ببیند، دل آن را به یاد می‌سپارد و بی‌تاب می‌شود. خنجری با نوک پولادین می‌سازم و بر چشم می‌زنم تا دل آزاد شود. (یعنی نگاه، سرچشمه‌ی دلبستگی و رنج است.)

اشعار معروف دیگر

بنی آدم اعضای یکدیگرند (سعدی) بشنو این نی چون شکایت می‌کند (مولوی) توانا بود هر که دانا بود (فردوسی) یوسف گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخور (حافظ) این قافله‌ی عمر عجب می‌گذرد (خیام) از دی که گذشت هیچ از او یاد مکن (خیام) اسرار ازل را نه تو دانی و نه من (خیام) میازار موری که دانه‌کش است (سعدی) ای ساربان آهسته رو (سعدی) دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند (حافظ) اگر آن ترک شیرازی (حافظ) الا یا ایها الساقی (حافظ) بوی جوی مولیان آید همی (رودکی) مرده بدم زنده شدم (مولوی) بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست (مولوی) مست و هشیار (محتسب مستی به ره دید) (پروین اعتصامی) درخت دوستی بنشان (حافظ) سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد (حافظ) بیا تا گل برافشانیم (حافظ) روز وصل دوستداران یاد باد (حافظ) ابر آمد و باز بر سر سبزه گریست (خیام) ای کاش که جای آرمیدن بودی (خیام) این خانه که پیوسته در او بانگ چغانه‌ست (مولوی) دوستان شرح پریشانی من گوش کنید (وحشی بافقی) یکی را که در بند بینی مخند (سعدی) بسی رنج بردم در این سال سی (فردوسی (منسوب))

منبع متن: باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۲۳ در گنجور. معنی و ترجمه‌ی انگلیسی از تحریریه‌ی سرتیترها.