پرش به محتوای اصلی
مولانا

مولانا

دفتر اول

۱۷۲ شعر

فهرست اشعار

  1. بخش ۱ - سرآغاز بشنو این نی چون شکایت می‌کند
  2. بخش ۲ - عاشق شدن پادشاه بر کنیزک رنجور و تدبیر کردن در صحت او بشنوید ای دوستان این داستان
  3. بخش ۳ - ظاهر شدن عجز حکیمان از معالجهٔ کنیزک و روی آوردن پادشاه به درگاه اله و در خواب دیدن او ولیی را شه چو عجز آن حکیمان را بدید
  4. بخش ۴ - از خداوند ولی‌ّ التوفیق در خواستن توفیق رعایت ادب در همه حالها و بیان کردن وخامت ضررهای بی‌ادبی از خدا جوییم توفیق ادب
  5. بخش ۵ - ملاقات پادشاه با آن ولی که در خوابش نمودند دست بگشاد و کنارانش گرفت
  6. بخش ۶ - بردن پادشاه آن طبیب را بر بیمار تا حال او را ببیند قصهٔ رنجور و رنجوری بخواند
  7. بخش ۷ - خلوت طلبیدن آن ولی از پادشاه جهت دریافتن رنج کنیزک گفت ای شه خلوتی کن خانه را
  8. بخش ۸ - دریافتن آن ولی رنج را و عرض کردن رنج او را پیش پادشاه بعد از آن برخاست و عزم شاه کرد
  9. بخش ۹ - فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند به آوردن زرگر شه فرستاد آن طرف یک دو رسول
  10. بخش ۱۰ - بیان آنک کشتن و زهر دادن مرد زرگر به اشارت الهی بود نه به هوای نفس و تأمّل فاسد کُشتن آن مرد بَر دست حکیم
  11. بخش ۱۱ - حکایت بقال و طوطی و روغن ریختن طوطی در دکان بود بقّالی و وی را طوطیی
  12. بخش ۱۲ - داستان آن پادشاه جهود کی نصرانیان را می‌کشت از بهر تعصب بود شاهی در جُهودان ظلم‌ساز
  13. بخش ۱۳ - آموختن وزیر مکر پادشاه را او وزیری داشت گَبْر و عِشوِه دِه
  14. بخش ۱۴ - تلبیس وزیر با نصاری پس بگویم من به سِر نصرانیم
  15. بخش ۱۵ - قبول کردن نصاری مکر وزیر را صد هزاران مرد ترسا سوی او
  16. بخش ۱۶ - متابعت نصاری وزیر را دل بدو دادند ترسایان تمام
  17. بخش ۱۷ - قصهٔ دیدن خلیفه لیلی را گفت لیلی را خلیفه، کان توی؟
  18. بخش ۱۸ - بیان حسد وزیر آن وزیرک از حسد بودش نژاد
  19. بخش ۱۹ - فهم کردن حاذقان نصاری مکر وزیر را هر که صاحب‌ذوق بود‌، از گفتِ او
  20. بخش ۲۰ - پیغام شاه پنهان با وزیر در میانِ شاه و او پیغام‌ها
  21. بخش ۲۱ - بیان دوازده سبط از نصاری قوم عیسی را بُد اندر دار و گیر
  22. بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل ساخت طوماری به نام هر یکی
  23. بخش ۲۳ - در بیان آنک این اختلافات در صورت روش است نی در حقیقت راه او ز یک رنگیّ عیسی بو نداشت
  24. بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر همچو شه نادان و غافل بد وزیر
  25. بخش ۲۵ - مکر دیگر انگیختن وزیر در اضلال قوم مکر دیگر آن وزیر از خود ببست
  26. بخش ۲۶ - دفع گفتن وزیر مریدان را گفت هان ای سُخرگانِ گفت و گو
  27. بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن جمله گفتند ای حکیمِ رخنه‌جو
  28. بخش ۲۸ - جواب گفتن وزیر کی خلوت را نمی‌شکنم گفت حجت‌های خود کوته کنید
  29. بخش ۲۹ - اعتراض مریدان در خلوت وزیر جمله گفتند ای وزیر انکار نیست
  30. بخش ۳۰ - نومید کردن وزیر مریدان را از رفض خلوت آن وزیر از اندرون آواز داد
  31. بخش ۳۱ - ولی عهد ساختن وزیر هر یک امیر را جداجدا وانگهانی آن امیران را بخواند
  32. بخش ۳۲ - کشتن وزیر خویشتن را در خلوت بعد از آن چل روز دیگر در ببست
  33. بخش ۳۳ - طلب کردن امت عیسی علیه‌السلام از امرا کی ولی عهد از شما کدامست بعد ماهی خلق گفتند ای مهان
  34. بخش ۳۴ - منازعت امرا در ولی عهدی یک امیری زان امیران پیش رفت
  35. بخش ۳۵ - تعظیم نعت مصطفی صلی الله علیه و سلم کی مذکور بود در انجیل بود در انجیل نام مُصطفی
  36. بخش ۳۶ - حکایت پادشاه جهود دیگر کی در هلاک دین عیسی سعی نمود یک شه دیگر ز نسل آن جُهود
  37. بخش ۳۷ - آتش کردن پادشاه جهود و بت نهادن پهلوی آتش کی هر که این بت را سجود کند از آتش برست آن جهودِ سَگ ببین چه راٰی کرد
  38. بخش ۳۸ - به سخن آمدن طفل درمیان آتش و تحریض کردن خلق را در افتادن بآتش یک زنی با طفل آورد آن جهود
  39. بخش ۳۹ - کژ ماندن دهان آن مرد کی نام محمّد را صلی‌الله علیه و سلّم بتَسخر خواند آن دهان کژ کرد و از تَسخر بخواند
  40. بخش ۴۰ - عتاب کردن آتش را آن پادشاه جهود رو به آتش کرد شه «کِای تُندخو
  41. بخش ۴۱ - طنز و انکار کردن پادشاه جهود و قبول ناکردن نصیحت خاصان خویش این عجایب دید آن شاه جهود
  42. بخش ۴۲ - بیان توکّل و ترک جهد گفتن نخچیران به شیر طایفهٔ نخچیر دَر وادی خوش
  43. بخش ۴۳ - جواب گفتن شیر نخچیران را و فایدهٔ جهد گفتن گفت آری گر وفا بینم نه مکر
  44. بخش ۴۴ - ترجیح نهادن نخچیران توکّل را بر جهد و اکتساب جمله گفتند ای حکیم با خبر
  45. بخش ۴۵ - ترجیح نهادن شیر جهد و اکتساب را بر توکّل و تسلیم گفت آری گر توکّل رهبر‌ست
  46. بخش ۴۶ - ترجیح نهادن نخچیران توکّل را بر اجتهاد قوم گفتندش که کسب از ضعف خلق
  47. بخش ۴۷ - ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکّل گفت شیر آری ولی ربُّ العباد
  48. بخش ۴۸ - باز ترجیح نهادن نخچیران توکل را بر جهد جمله با وی بانگ‌ها بر داشتند
  49. بخش ۴۹ - نگریستن عزراییل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان و تقریر ترجیح توکّل بر جهد و قلّت فایدهٔ جهد زادمردی چاشتگاهی دررسید
  50. بخش ۵۰ - باز ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکل و فواید جهد را بیان کردن شیر گفت آری ولیکن هم ببین
  51. بخش ۵۱ - مقرر شدن ترجیح جهد بر توکل زین نمط بسیار برهان گفت شیر
  52. بخش ۵۲ - انکار کردن نخچیران بر خرگوش در تاخیر رفتن بر شیر قوم گفتندش که چندین گاه ما
  53. بخش ۵۳ - جواب گفتن خرگوش ایشان را گفت ای یاران مرا مهلت دهید
  54. بخش ۵۴ - اعتراض نخچیران بر سخن خرگوش قوم گفتندش که ای خر گوش‌دار
  55. بخش ۵۵ - جواب خرگوش نخچیران را گفت ای یاران حقم الهام داد
  56. بخش ۵۶ - ذکر دانش خرگوش و بیان فضیلت و منافع دانستن این سخن پایان ندارد هوش‌دار
  57. بخش ۵۷ - باز طلبیدن نخچیران از خرگوش سر اندیشهٔ او را بعد از آن گفتند کای خرگوش چست
  58. بخش ۵۸ - منع کردن خرگوش از راز ایشان را گفت هر رازی نشاید باز گفت
  59. بخش ۵۹ - قصهٔ مکر خرگوش ساعتی تأخیر کرد اندر شدن
  60. بخش ۶۰ - زیافت تأویل رکیک مگس آن مگس بر برگ کاه و بول خَر

متن اشعار به نقل از گنجور.