پرش به محتوای اصلی
سنایی

سنایی

الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران

۵۰ شعر

فهرست اشعار

  1. بخش ۱ - اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران خیرالکلام بعد کلام الملک العلّام فضیلة محمّدالنّبی المختار علیه‌السّلام، قال‌الله تعالی: انّ‌الله و ملائکته یصلّون علی النّبی یا ایهاالذین آمنوا صلواة علیه و سلموا تسلیما، و قال ایضا: انا ارسلناک شاهدا و مبشرا و نذیرا و داعیا الی‌الله باذنه و سراجا و منیر
  2. بخش ۲ - اندر بدایت کمال نبوّت آدم و آنکه شمّت جان داشت
  3. بخش ۳ - اندر کرامت نبوّت گر ملک دیو شد گه آدم
  4. بخش ۴ - در ذکر آنکه پیغمبر ما رحمةً للعالمین است زحمت آب و گِل در این عالم
  5. بخش ۵ - در صفت معراجش بر نهاده ز بهر تاج قدم
  6. بخش ۶ - ذکر تفضیل پیغمبر ما علیه‌السّلام بر سایر انبیاء از همه انبیا چو بخشش رب
  7. بخش ۷ - فی اتباعه صلوات الله علیه خرد و جام او به هر دو سرای
  8. بخش ۸ - اندر گشادن دل وی سینهٔ او گشاد روح نخست
  9. بخش ۹ - ذکر تفضیلش نور کز خلق او مؤثّر شد
  10. بخش ۱۰ - در تفسیر وما ارسلناک الّا رحمة‌للعالمین چون تو بیماری از هوا و هوس
  11. بخش ۱۱ - اندر درود دادن بر او و آل او صلّی‌الله علیه‌وسلّم تا به حشر ای دل ار ثنا گفتی
  12. بخش ۱۲ - اندر ترجیح او بر پیغمبران علیه و علیهم‌السلام انبیا ز آسمان پیاده شدند
  13. بخش ۱۳ - اندر صفات پیغامبر علیه‌السلام برده بر بام آسمان رختش
  14. بخش ۱۴ - صفت بعث و ارسال وی علیه‌السّلام از خدای آمده بر جانت
  15. بخش ۱۵ - صفت هفت اختر زحلش زیر پای کرده نثار
  16. بخش ۱۶ - ذکر آفرینش و مرتبه و حسن خلق وی صلواة الله علیه عندلیبان باغ آن خوشبوی
  17. بخش ۱۷ - فی فضیلته علیه‌السلام علی جبرئیل و سائر الانبیاء علیهم‌السلام شب معراج چون به حضرت رفت
  18. بخش ۱۸ - ستایش ابوبکر صدیق رضی‌الله عنه ذکر ابی‌بکر الصدیق الاطهر الشیخ الاکبر الوزیر الانور الضجیع الاقمّر العتیق الازهر الصاحب فی‌الغار المؤتمن فی‌الشدائد والاسرار المنفق لرسول‌الله اربعین الف دینار حبیب حبیب‌الملک الجبار الذی انزل الله تعالی فی‌شأنه: والذی جاء بالصدق و صدّق به اولئک هم‌المتق
  19. بخش ۱۹ - فی تخصیص ابی‌بکر علی کافّة الناس دل احمد ز کون بود نقط
  20. بخش ۲۰ - فی قربته و حق صحبته مع رسول‌اللّٰه چون زدی کوس شرع روح امین
  21. بخش ۲۱ - ستایش امیرالمؤمنین عمر الفاروق رضی اللّٰه عنه ذکر امیرالمؤمنین ابی حفض عمربن الخطاب المذکور بأفضل الخطاب الحاوی للثواب الماحی للعقاب الذی فرق بین الحق و الباطل و القتیل و القاتل الذی انزل اللّٰه تعالی فی شأنه: یا ایها النبی حسبک اللّٰه و من اتبعک من المؤمنین یعنی عمر رضی اللّٰه عنه و قال النبی صلّی ا
  22. بخش ۲۲ - در عدل وی رضی‌اللّٰه عنه عدل او بود با قضا همبر
  23. بخش ۲۳ - ستایش امیرالمؤمنین عثمان رضی‌اللّٰه عنه ذکر الشهید القتیل المظلوم ابی عمر عثمان‌بن عفان ذی‌النورین المکرم فی‌المنزلین ختن رسول‌اللّٰه صلی‌اللّٰه علیه‌ و سلّم باثنتین ام کلثوم و رقیة المبارکتین الکریمتین جامع القرآن الشاهد یوم‌التقی الجمعان الذی انزل‌اللّٰه سبحانه و تعالی فی شانه: امّن هو قانت آ
  24. بخش ۲۴ - ستایش امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السّلام ذکر زوج‌البتول و ابن عم الرسول ابی‌الحسن والحسین المبارز الکرّار غیرالفرّار غالب الجیش العرمرم الجرّار سیدالمهاجرین والانصار، قال النّبی من احبّ علیّاً فقد استمسک بالعروة الوثقی الذی انزل‌اللّٰه تعالی فی شأنه: انما ولیکم اللّٰه و رسوله والذین آمنوا الذین
  25. بخش ۲۵ - صفت جنگ جَمل در جمل چون معاویه بگریخت
  26. بخش ۲۶ - صفت حرب صفّین و کشته شدن عمّار یاسر رضی اللّٰه عنه روز صفّین چو حرب در پیوست
  27. بخش ۲۷ - قصهٔ قتل امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السّلام پسرِ ملجم آن سگ بد دین
  28. بخش ۲۸ - فی مذمّة اعدائه و حسّاده خالِ ما بود خصم او حالی
  29. بخش ۲۹ - در ستایش امام حسن و امام حسین رضی‌اللّٰه عنهما فی فضیلة امیرین العادلین والسبطین قرتی العینین سیدا شباب اهل الجنّة الحسن والحسین رضوان‌اللّٰه علیهما، قال النبی صلی‌اللّٰه علیه و سلّم: اولادنا اکبادنا فان عاشوا حزنونا وان ماتوا قتلونا، و قال ایضا صلی‌اللّٰه علیه و آله و سلّم: نعم الراکب و نعم الجمل و ا
  30. بخش ۳۰ - در فضیلت امیرالمؤمنین حسن‌بن علی علیه‌السّلام ذکر الحسن یذهب الحزن بوعلی آنکه در مشام ولی
  31. بخش ۳۱ - سبب قتل امیرالمؤمنین حسن‌بن علی علیه‌السّلام کرد خصمان برو جهان فراخ
  32. بخش ۳۲ - در مناقب امیرالمؤمنین حسین‌بن علی علیهماالسّلام ذکر الحسین یضئی العینین سلالة الانبیاء و ولدالاصفیا والاولیاء والاوصیاء و شهید الکربلاء و قرّة عین المصطفی، بضعة المرتضی و کبد فاطمة‌الزهراء رضی‌اللّٰه عنه و عن‌والدیه، قال‌اللّٰه سبحانه و تعالی عزّ من قائل فی‌محکم کتابه: ان‌الذین یؤذون‌اللّٰه و رسوله لعن
  33. بخش ۳۳ - صفت قتل حسین‌بن علی علیه‌السّلام به اشارهٔ یزید علیه اللعنة دشمنان قصد جان او کردند
  34. بخش ۳۴ - در صفت کربلا و نسیم مشهد معظّم حبّذا کربلا و آن تعظیم
  35. بخش ۳۵ - التّمثّل فی الاشتیاق الی المشهد المعظّم؛ المرأة الصّالحة خیرٌ من الف رجلٍ سوءٍ بود در شهر کوفه پیرزنی
  36. بخش ۳۶ - صفة اصرار الاعداء والباغین لعنهم‌اللّٰه آدمی چون بداشت دست از صیت
  37. بخش ۳۷ - ستایش امام ابوحنیفه رضی‌اللّٰه عنه ذکر الامامین الهادیین ابی‌حنیفة نعمان‌بن ثابت الکوفی و محمدبن ادریس الشافعی رحمة‌اللّٰه علیهما. فی مناقب الامام الاعظم الزاهد مفتاح الشریعة کنوز الذریعة نظام‌الدّین قوام‌الاسلام ابی حنیفة نعمان‌بن ثابت الکوفی رحمة‌اللّٰه علیه، ذکرالنعمان صون عن‌الحرمان، ق
  38. بخش ۳۸ - ستایش امام شافعی رضی‌اللّٰه عنه ذکر الامام العالم العارف جمال‌الدّین کمال الاسلام مفتی الشرق والغرب سیّدالعلماء والفقهاء مفتاح الشریعة سراج‌السنّه کنوز الاحادیث ابی‌عبداللّٰه محمّدبن ادریس شافعی رحمة‌اللّٰه علیه.
  39. بخش ۳۹ - فی مناقبهما رحمة‌اللّٰه علیهما هر دو همراه راه دین بودند
  40. بخش ۴۰ - فی مذمّة اهل التّعصّب و نصیحة الفریقین وفّقهما اللّٰه تعالی هیچ را در جهان ز علم و ز ظن
  41. بخش ۴۱ - فصل فی‌الزّهد والحکمة والموعظة والنصیحة عزمت از حضرت نبی و علیست
  42. بخش ۴۲ - فی‌الرائحة الکریهة علی غیبة اخ المسلم گفت روزی مرید خود را پیر
  43. بخش ۴۳ - التمثیل فی‌المجاهدة گفت روزی مرید با پیری
  44. بخش ۴۴ - فی‌الاجتهاد و طلب‌التقوی عبداللّٰه رواحه یارِ رسول
  45. بخش ۴۵ - التمثیل فی‌التّقوی، سؤال موسی علیه‌السّلام عنّ‌اللّٰه عزّ وجل قال ای شیء خلقت افضل من‌الاشیاء در مناجات با خدا موسی
  46. بخش ۴۶ - الجهل داءٌ بلا دواءٍ والحمقُ حفرةٌ بلا عُمقٍ داعیانی که زادهٔ زمنند
  47. بخش ۴۷ - التمثیل فی اَصحابِ الغَفلةِ والجُهّال یافت آیینه زنگیی در راه
  48. بخش ۴۸ - التّمثیل فی نظرالسّوء واحوال الدّنیا مثلت همچو مرد در کشتی است
  49. بخش ۴۹ - اندر مذمّت علما علم داری عمل نه، دان که خری
  50. بخش ۵۰ - ستایش علم و عالم و طلب علم علم با کار سودمند بُوَد

متن اشعار به نقل از گنجور.