پرش به محتوای اصلی
جامی جامی

دفتر اول

بخش ۵۶ - تحریض علی طلب الادب و تحریض علی ادب الطلب

اَدِّبوا النَّفْسَ اَیُّها الْاَصْحاب

طُرُقُ العِشْقِ کُلُّها آداب

مایه دولت ابد ادبست

پایه رفعت خرد ادبست

جز ادب نیست در دل ابدال

جز ادب نیست دأب اهل کمال

چیست ادب داد بندگی دادن

بر حدود خدای ایستادن

قول و فعل و شنیدن و دیدن

به موازین شرع سنجیدن

با حق و خلق و شیخ و یار و رفیق

ره سپردن به مقتضای طریق

حرکات جوارح و اعضا

راست کردن به حکم دین هدی

خطرات خواطر و اوهام

پاک کردن ز شوب نفس تمام

در ادای حدود بی تغییر

از غلو دور بودن و تقصیر

نه به افراط هیچ افزودن

نه ز تفریط هیچ فرسودن

دین و اسلام در ادب طلبیست

کفر و طغیان ز شوم بی ادبیست

گوش کن قصه نصاری را

که چو کردند قبله عیسی را

بس که در شأن او غلو کردند

دین و ملت فدای او کردند

سر زد از سر جان شان ناگاه

کالمسیح بن مریم ابن الله

. . .

. . .

گفت در مدحت علی سخنان

که نیاید جز از دروغ زنان

هست قدر علی ازان اعلی

که رسد فهم . . . آنجا

خود علی را چه ننگ ازان افزون

کش ستایش کنند مشتی دون

دون مگو بل ز دون بسی دونتر

در کمی از کم از کم افزون تر

همه را از ردی به دوش ردی

به حدیث نبی و نص نبی

ادامه‌ی دفتر اول

  1. بخش ۵۸ - حکایت آن . . . که یکی از فضلا التماس کرد که علی را تعریف کن و پرسیدن آن فاضل که کدام علی را آن علی را که معتقد توست یا آن علی را که معتقد ماستآن یکی پیش عالمی فاضل
  2. بخش ۵۹ - در بیان آنکه اکثر خلق عالم روی پرستش در موهوم و مخیل خود دارندخلق عالم همه درین کارند
  3. بخش ۶۰ - اشارة الی تفسیر قوله تعالی فاینما تولوا فثم وجه اللهاز نبی اینما تولوا خوان
  4. بخش ۶۱ - در بیان آنکه ملازمت مصلی مر شطر مسجد حرام را بنا به انقیاد امر حق و اتباع شریعت اوست و الا هویت حق سبحانه چنانکه در قبله مصلی هست در جمیع جهات هستگر مصلی کند به وقت صلاة
  5. بخش ۶۲ - در بیان آنکه در جهت بودن حق سبحانه و تعالی به اعتبار تنزل است به مرتبه جسم و جسمانیات و الا من حیث هو مبراست از جمیع امکنه و جهاتچون نه جسم است حق نه جسمانی
  6. بخش ۶۳ - در بیان آنکه تسبیح موجودات به لسان حال می باشد چنانکه گذشت و ارباب کشف و نظر در آن متفقند و به زبان مقال نیز می باشد چنانکه اصحاب کشف و عیان بدان قایلند و در احادیث نیز واقع استحمد تسبیح حق بدین قانون
  7. بخش ۶۴ - در بیان معنی کلام و بیان مراتب و اقسام آن و بیان آنکه کدام قدیم است و کدام حادث و بیان آنکه کلام جمادات و نباتات از کدام قبیل استگرچه آمد بسیط اصل کلام
  8. بخش ۶۵ - در ذکر حال طایفه دیگر از بی ادبان در احکام الهی و ادب نبوی چیزها می افزایند به مقتضای طبع و هوای خویشدیگری زان فریق گویم کیست
همه‌ی دفتر اول ←

جامی درباره‌ی جامی

نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خا...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.