پرش به محتوای اصلی
سنایی سنایی

الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح

بخش ۱ - فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح

فی‌العلم و درجة العلم و المتعلّم والسائل والمسئول، قال‌اللّٰه تعالی: والذین اوتوا العلم درجات، و قال ایضاً: قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون، قال النّبی علیه‌السّلام: العلماء ورثة الانبیاء، و قال ایضاً: اطلبوا العلم ولو بالصّین، و قال صلّی‌اللّٰه علیه و سلّم: نوم العلماء خیر من عبادة الجهلاء، و قال: العلم علمان علم الابدان و علم الادیان.

علم سوی در آله برد

نه سوی مال و نفس و جاه برد

آنچه دانسته‌ای به کار درآر

پس دگر علم جوی از درِ کار

حلم باید نخست پس علمت

برخور از علم خوانده با حلمت

علم بی‌حلم خاک کوی بود

علم با حلم آب روی بود

جان بی‌علم دل بمیراند

شاخ بی‌بار ریو گیراند

جاهل از جاه و مال جوید سود

مزد آجل به عاجل آرد زود

مرد بی‌علم لیف درد بود

دُر ز بحر بزرگ خرد بود

هرکرا علم نیست گمراهست

دست او زان سرای کوتاهست

مرد را علم ره دهد به نعیم

مرد را جهل در برد به جحیم

علم باشد دلیل نعمت و ناز

خنک آنرا که علم شد دمساز

روز کارند اهل علم و هنر

سینه‌شان چرخ و نکتشان اختر

صبر مردان چو جفت شد با علم

چون بدانند خلق باشد و حلم

علم از حلم نیک پی گردد

سنگ بی‌سنگ لعل کی گردد

ادامه‌ی الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح

  1. بخش ۳ - فی الجاهل و یظن العالمرافضی را عوام در تف کین
  2. بخش ۴ - التمثیل فی‌العالم والمتعلّماز عمل مرد علم باشد دور
  3. بخش ۵ - التّمثیل فی‌المحبّة والشّکرآن یکی خیره ز اشتری پرسید
  4. بخش ۶ - حکایت شبلی رحمة‌اللّٰه در اخلاص و ریاشبلی آنگه که کرد از خود صید
  5. بخش ۷ - حکایة فی‌العجز والسکوتشبلی از پیر روزگار جُنید
  6. بخش ۸ - فصل فی ذکرالعشق و فضیلته و صفة‌العشق والعاشق والمعشوق ذکرُالعشق یُریح القلوب و یُزیل الکروبدلبرِ جان‌ربای، عشق آمد
  7. بخش ۹ - حکایت در کمال عشق و عاشقیعاشقی را یکی فسرده بدید
  8. بخش ۱۰ - التمثیل بقصّة آدم علیه‌السلام و سبب عشقهدل خریدار نیست جز غم را
همه‌ی الباب الخامس فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح ←

سنایی درباره‌ی سنایی

ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنان چه از شعر سنایی برمی‌آید، او به تمام دانش‌های زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.