پرش به محتوای اصلی
جامی جامی

دفتر اول

بخش ۸۵ - در ترغیب بر تلاوت قرآن و وصف مصحف که محل کتاب اوست

چون ز نفس و حدیثش آیی تنگ

به کلام قدیم کن آهنگ

مصحفی جو چو شاهد مهوش

بوسه زن در کنار خویشش کش

شاهد گلعذار و مشکین خط

چهره آراسته به عجم و نقط

بلکه باغ بهشت و روضه حور

سبزه اش مشک و تربتش کافور

جدولش چون چهار جوی بهشت

فیض بخش از چهار سوی بهشت

گرد جدول نقوش اعشارش

رسته گلهاست گرد انهارش

سوره هایش همه قصار و طوال

قصرها زان بهشت فرخ فال

کرده همواره زان قصور شگرف

جلوه حوران قاصرات الطرف

سر هر سوره بر مثال دری

که ازان در توان بر آن گذری

رسد از هر دری گه و بیگه

طالبان را صلا که بسم الله

عشر او کرده نشر بر و نوال

خمس او گشته شمس اوج کمال

آیتش غایت امانی کون

وقف بر وی همه معانی عون

کلماتش مفرق ظلمات

حرفها ظرفهای فیض حیات

چون بروج نجوم سیاره

متجزی شده به سی پاره

جزو جزوش حقایق اسرار

هر یکی را دقایق بسیار

به کنار این نگار فرخ فر

چون در آری به غیر او منگر

صرف او کن حواس جسمانی

وقف او کن قوای روحانی

دل به معنی زبان به لفظ سپار

چشم بر خط و نقط و عجم گذار

گوش ازو معدن جواهر کن

هوش ازو مخزن سرائر کن

در ادایش مکن زبان کج مج

حرفهایش ادا کن از مخرج

دور باش از تهتک و تعجیل

کام گیر از تأمل و ترتیل

رغم طبع جهول و نفس عجول

جهد در عرض کن نه اندر طول

رخت خویش از میانه بیرون بر

پی به وحدتسرای بیچون بر

خویش را چون درخت موسی دان

کامد از وی کلام حق به میان

سمع خود را به حکم شرع و قیاس

عین سمع خدای پاک شناس

گر کند جست و جوی حجت کس

حصر و هوالسمیع حجت بس

هست رشحی دگر ازین منبع

کنت سمعا له فبی یسمع

بار خود دور کن که جز باری

در میان نیست سامع و قاری

به زبان درخت و سمع کلیم

می کند عرض خود کلام قدیم

زین شهود آنچه سازدت مهجور

دیو رهزن بود مشو مغرور

به خدا بر ز شر دیو پناه

که خداگفت فاستعذ بالله

ادامه‌ی دفتر اول

  1. بخش ۸۷ - مناجاتای خدا کمترین گدای توام
  2. بخش ۸۸ - انتقال از استعاذه به بسملهچون زبان و جنان و ارکان را
  3. بخش ۸۹ - اشارة حرفیة الی الباءبا که از بسمله ست حرف نخست
  4. بخش ۹۰ - اشارة حرفیة الی الالف«الف » اسم پیشتر از «با»
  5. بخش ۹۱ - در بیان معنی اسم اللههر تعین که گشت لا حق ذات
  6. بخش ۹۲ - در بیان معنی اسم الرحمان و اسم الرحیمهست اسم وجود حق رحمان
  7. بخش ۹۳ - در انتقال از بسمله به تلاوت کلام اللهبه تعوذ چو پاک کردی راه
  8. بخش ۹۴ - فی بیان قوله علیه السلام رب تال للقرآن و القرآن یلعنهرب تال یفوه بالقرآن
همه‌ی دفتر اول ←

جامی درباره‌ی جامی

نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خا...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.