پرش به محتوای اصلی
ایرج میرزا ایرج میرزا

مثنوی‌ها

شمارهٔ ۱۳ - انتقاد

باز برتافت به عالَم خورشید

بر رخِ خلقِ جهان تیغ کشید

شد برافروخته کانون فساد

آتشِ فتنه در آفاق افتاد

تافت بر خوابگهِ عالم، نور

باز جنبید و به جوش آمد مور

روی آفاق پر از ولوله شد

راحت و اَمن ز گیتی یَله شد

شیر برخاست پی صید غزال

باز از صعوه نُمود استقبال

قَحبه بَخل به رُخ غازه کشید

غَرچه مَفسَده خَمیازه کشید

مردمان در تک و پو افتادند

رو به هر برزن و کو بنهادند

گشت بی عاطفتی باز شروع

یافت حرص و ولع و جهل و شیوع

آمد از خانه برون شیر فروش

کوزه شیر پر از آب به دوش

کاسب دزد به بازار آمد

طالبِ مزد، سرِ کار آمد

شد برون حضرت شیخ‌الاسلام

ریش را بسته حَنا از حمّام

شرکت خود را در مال یتیم

شفقتی دانَد بر حالِ یتیم

صف کشیدند پدرسوخته‌ها

چشم بر منصب هم دوخته‌ها

روز آبستن و رنج و تعب است

ای خوشا شب که فراغت به شب است

من همه دشمن روزم که به روز

کند انواع جنایات بُروز

ای خوشا شب که پس از ساعت پنج

ظلم عاطل شود و خُسبد رنج

مردم از شر هم آسوده شوند

فارغ از صحبت بیهوده شوند

ادامه‌ی مثنوی‌ها

  1. شمارهٔ ۱۵ - مزاح با یکی از وزیرانوزیرا از مبارک بیضه ات دور
  2. شمارهٔ ۱۶ - بر سنگ مزارای نکویان که در این دنیایید
  3. شمارهٔ ۱۷ - شکوۀ شاگردچنین می گفت شاگردی به مَکتَب
  4. شمارهٔ ۱۸ - کلاغ و روباهکلاغی به شاخی شده جای گیر
  5. شمارهٔ ۱۹ - شوقِ درس خواندنحمد بر کردگارِ یکتا باد
  6. شمارهٔ ۲۰ - نوروزِ کودکانعید نوروز و اوّل سال است
  7. شمارهٔ ۲۱ - انتقاد از مستشاراننبینی خیر از دنیا عَلایی
  8. شمارهٔ ۲۲ - پسرِ بی هنرداشت عباس قلی خان پسری
همه‌ی مثنوی‌ها ←

ایرج میرزا درباره‌ی ایرج میرزا

ایرج میرزا (زاده شده در پاییز سال ۱۲۵۲ یا ۱۲۵۳ شمسی در تبریز، درگذشته در ۲۲ اسفند ۱۳۰۴ شمسی در تهران) ملقب به «جلال‌الممالک» و «فخرالشعرا»، از جمله شاعران برجستهٔ ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی بود. او فرزند صدرالشعرا غلامحسین‌میرزا، نوهٔ ایرج پسر فتحعلی‌...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.